Od stycznia w każdym w urzędzie gminy, starostwie powiatowym i urzędzie marszałkowskim mają zostać utworzone stanowiska sekretarza gminy, powiatu i województwa. Taki obowiązek nałożyła na samorządy nowa ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458). Do końca ubiegłego roku gminy i starostwa nie musiały, ale mogły zatrudniać sekretarzy. Od początku tego roku są oni zatrudniani nie na podstawie powołania, ale umowy o pracę.

- W urzędach marszałkowskich to tylko zmiana nazwy stanowiska z dyrektora generalnego urzędu na sekretarza województwa - mówi Anna Szekalska, zastępca sekretarza województwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.

Dodaje, że dyrektor w imieniu marszałka wykonywał te same zadania jak obecnie sekretarz. Chodzi o zadania związane z organizacją pracy i zarządzaniem zasobami ludzkimi. Jarosław Dworzański, marszałek województwa podlaskiego, ocenia, że nowa ustawa wprowadzając na wszystkich szczeblach samorządu stanowisko sekretarza, uporządkowała pracę w urzędach. Według niego dobrze się też stało, że jest on zatrudniany przez kierownika urzędu, a nie przez radę czy sejmik. Dzięki temu wójt, burmistrz, starosta i marszałek będzie miał większy wpływ na dobór kandydata.

Nowa ustawa wprowadziła też wymóg apolityczności dla osób zajmujących stanowisko sekretarza. Nie mogą tworzyć partii ani też do niej należeć. Dotychczasowi sekretarze, aby zajmować nadal to stanowisko, musieli zrezygnować z przynależności do partii politycznej.

W samorządach nadal trwają nabory na stanowiska sekretarzy.

- Do tej pory to wicestarosta zajmował się zadaniami związanymi z zatrudnieniem pracowników i dlatego nie było potrzeby tworzenia stanowiska sekretarza - wyjaśnia Krzysztof Piwoński, starosta powiatu w Lesznie (woj. wielkopolskie).

Dodaje, że w starostwie nadal nie został zatrudniony sekretarz, bo spośród dwóch kandydatów, którzy się zgłosili, żaden z nich nie spełnił kryteriów ustawowych. Jego zdaniem jeśli podczas kolejnego naboru nie zostanie wyłoniony odpowiedni kandydat, to w jego starostwie nie zostanie stworzone takie stanowisko. Tłumaczy, że nowa ustawa o pracownikach samorządowych nie przewiduje żadnych sankcji za brak sekretarza w urzędzie.

- Nie wyobrażam sobie, żeby funkcjonariusz publiczny, jakim jest starosta, zaprzestał naboru z powodu braku kandydatów spełniających wymogi - mówi Adam Leszkiewicz, zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Dodaje, że samorządy od dnia wejścia w życie ustawy powinny niezwłocznie zatrudnić sekretarza. Może się to odbyć z pominięciem naboru tylko w przypadku przeniesienia z innego urzędu.

Jako sekretarz może pracować osoba posiadająca co najmniej czteroletni staż pracy na stanowisku urzędniczym w jednostkach samorządowych, w tym co najmniej dwuletni staż na kierowniczym stanowisku urzędniczym. Sekretarzem może też być osoba posiadająca co najmniej czteroletni staż pracy na stanowisku urzędniczym w jednostkach samorządowych oraz co najmniej dwuletni staż pracy na kierowniczym stanowisku urzędniczym w innych jednostkach sektora finansów publicznych. Osoby które w dniu wejścia w życie nowej ustawy zajmowały już stanowisko sekretarza i nie spełniają tych wymagań, mogą nadal pełnić tę funkcje.