Niezapłacone na czas składki ZUS można rozłożyć na raty. Jednak gdy nie ma żadnych możliwości spłaty takiego długu pozostaje jeszcze wnioskowanie o umorzenie zaległych składek. Jest to szansa tylko dla ściśle określonego grona płatników (dłużników, spadkobierców). ZUS może zgodzić się na umorzenie, gdy stwierdzi całkowitą nieściągalność należności lub uzna, że zaszła trudna sytuacja finansowa i rodzinna płatnika. Nie wszystkie należności z tytułu składek można umorzyć.

O uzyskanie umorzenia z tytułu składek może ubiegać się osoba zobowiązana, która nie jest w stanie uregulować zadłużenia, nawet rozłożonego na raty. Wniosek może złożyć m.in.:

W pierwszej kolejności ZUS zbada czy zaistniała jedna z dwóch możliwych sytuacji: