Zgodnie z ogólną zasadą osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.
Przez wiele lat prowadziłem działalność gospodarczą. W 2015 r. wystąpiłem do sądu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Sąd ogłosił upadłość 10 czerwca 2015 r. Zakończenie postępowania upadłościowego sąd stwierdził dopiero 12 czerwca tego roku. Z jaką datą powinienem wyrejestrować działalność gospodarczą z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej? Czy w okresie upadłości podlegałem ubezpieczeniom? Myślałem, że to syndyk składał za mnie deklaracje. Znajomy powiedział mi, że do czerwca powinienem sam za siebie opłacać składki.
Zgodnie z ogólną zasadą osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Użyte w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa) określenie „wykonywanie działalności” wskazuje, że istotny jest tutaj element faktycznego prowadzenia działalności. Przedsiębiorca nadal więc może prowadzić swoją działalność od chwili zgłoszenia wniosku o upadłość do dnia wydania przez sąd orzeczenia o upadłości. Jeżeli to zrobi, wówczas podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu, chyba że dojdzie do istotnego ograniczenia możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa (np. przez zabezpieczenie majątku dłużnika). Jednak z chwilą ogłoszenia upadłości upadły co do zasady traci zarząd, możliwość korzystania i rozporządzania majątkiem stanowiącym masę upadłościową.
Reklama
Firmy już nie ma
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II UK 159/11, upadły nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i wobec tego nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 pkt 4 ustawy systemowej. Utrata prawa zarządu uniemożliwia upadłemu prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W konsekwencji nie spełnia on już przesłanek wystarczających do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, stąd też na skutek braku takiej aktywności ubezpieczonego, w myśl przepisów ustawy systemowej, ubezpieczony nie spełnia przesłanki w postaci faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej od momentu ogłoszenia jego upadłości.

Reklama
Artykuł 61 prawa upadłościowego za datę powstania masy upadłości określa dzień ogłoszenia upadłości. Zatem masa upadłości powstaje od początku dnia, w którym ogłoszono upadłość. Z kolei ta okoliczność przesądza o tym, że mienie przedsiębiorcy służące do tej chwili do realizacji celów prowadzonej działalności gospodarczej przekształca się w masę upadłości, która służy syndykowi do zaspokojenia podstawowego celu upadłości likwidacyjnej, tj. zaspokojenia wierzycieli.
Niespełniona definicja
A taki cel jest sprzeczny z definicją działalności gospodarczej określonej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, której celem jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Z tego względu od dnia ogłoszenia upadłości przedsiębiorca, nie prowadząc faktycznej działalności, nie podlega ubezpieczeniom. Wydaje się zatem, że również z tą datą powinno nastąpić wyrejestrowanie nie tylko z ubezpieczeń, ale i z CEIDG.
WAŻNE
Wyrejestrowanie z ubezpieczeń społecznych i ewidencji prowadzenia działalności i powinno nastąpić z dniem ogłoszenia upadłości.
Podstawa prawna
Art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).
Art. 61 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2171 ze zm.).
Art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.).
Art. 69 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.).