Co druga osoba mająca w przyszłym roku prawo do emerytury nadal nie ma policzonego kapitału początkowego. Czy takie osoby mają szansę na ustalenie jego wysokości?

Tak. Ubezpieczony może złożyć wniosek o emeryturę w każdym czasie, nawet jeśli wcześniej nie zgłaszał wniosku o ustalenie kapitału początkowego. W takim przypadku wniosek o emeryturę (druk: ZUS Rp-1E) jest traktowany także jako wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Druk ten zawiera szczegółowe informacje dotyczące kompletu dokumentów niezbędnych do ustalenia zarówno prawa do emerytury, jak i do ustalenia kapitału.

Kiedy należy złożyć taki wniosek?

Prawo do emerytury ustalane jest z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. W praktyce oznacza to, że o takie świadczenie może się ubiegać osoba po osiągnięciu wieku emerytalnego. Jeżeli jednak wniosek składa osoba przed miesiącem, w którym osiągnie wiek emerytalny – emerytura i tak może być przyznana od dnia osiągnięcia tego wieku. Natomiast w przypadku zgłoszenia wniosku w późniejszym terminie – po miesiącu osiągnięcia wieku emerytalnego – emerytura może być przyznana nie wcześniej niż od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszony został wniosek o jej przyznanie.

Co się stanie, jeśli do dnia przejścia na emeryturę takie osoby nie złożą wniosku o ustalenie kapitału początkowego i również we wniosku o emeryturę nie zaznaczą, że chcą, aby został on ustalony?

Jeżeli wniosek o ustalenie kapitału początkowego nie zostanie złożony, to ZUS nie ma podstaw do jego ustalenia. Pracownik przyjmujący wniosek o emeryturę zawsze sprawdza, czy osoba składająca wniosek ma już obliczony kapitał początkowy. Jeżeli wnioskodawca nie ma go ustalonego, natomiast z przebiegu zatrudnienia, podanego we wniosku o emeryturę, wynika, że podlegał on ubezpieczeniu społecznemu przed 1 stycznia 1999 r. – pracownik ZUS informuje o konieczności złożenia dokumentów niezbędnych do obliczenia kapitału początkowego

Co jednak jeśli ubezpieczony nie będzie chciał złożyć wniosku o kapitał?

Nie słyszałam o takim przypadku. Natomiast może wystąpić odwrotna sytuacja: gdy osoby ubiegające się o ustalenie kapitału początkowego mają problemy z udowodnieniem, że kapitał ten może być obliczony.

Czy składane wnioski są wypełnione prawidłowo?

Formularz wniosku o ustalenie kapitału początkowego nie jest skomplikowany, a więc nie powinno być pomyłek. Większej uwagi wymaga wypełnienie wniosku o emeryturę, jednak pracownicy ZUS przyjmujący wnioski sprawdzają, czy wpisane są wszystkie wymagane dane, a więc, między innymi, dane osobowe, PESEL, adres, oraz czy do wniosku dołączone są świadectwa pracy.

A jeśli ktoś po kilku miesiącach odnajdzie w archiwum kartoteki płacowe?

Jeżeli po obliczeniu kapitału początkowego oraz ustaleniu prawa i wysokości nowej emerytury ubezpieczony dostarczy do ZUS dokumenty, które będą stanowiły podstawę do ponownego obliczenia kapitału początkowego, ZUS przeliczy kapitał początkowy oraz ponownie ustali wysokość emerytury. Kapitał początkowy zostanie ponownie obliczony na dzień 1 stycznia 1999 r. (i odpowiednio zwaloryzowany), jednak zmiana wysokości emerytury nastąpi w takim przypadku od miesiąca, w którym zostaną przedłożone te nowe dokumenty.