ROZMOWA

PAWEŁ JAKUBCZAK

Co zmieni się od maja w unijnych emeryturach?

EWA BEDNARCZYK

Od 1 maja 2010 r. wchodzą w życie nowe rozporządzenia unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: nr 883/2004 (z uwzględnieniem nowelizacji wprowadzonej postanowieniami rozporządzenia nr 988/2009) i nr 987/2009, które zastąpią aktualnie stosowane rozporządzenia z tego zakresu: nr 1408/71 i nr 574/72. Zmiany w zakresie emerytur wprowadzane przez nowe rozporządzenia są niewielkie. Instytucje państw unijnych nie będą sumowały okresów ubezpieczenia lub zamieszkania ani też proporcjonalnie obliczały wysokość świadczenia, jeśli nie mają one znaczenia dla ustalenia świadczenia. Pod warunkiem że dane państwo dokona odpowiedniego wpisu do załącznika do rozporządzenia nr 883/2004. Zrobiły tak Bułgaria, Estonia, Francja, Łotwa, Węgry, Austria, Słowenia, Słowacja, Szwecja, Wielka Brytania, a także Polska.

Co zastrzegła Polska?

W przypadku Polski chodzi o emerytury przysługujące z systemu zdefiniowanej składki, tj. emerytury ze zreformowanego systemu, do których prawo nie zależy od długości okresów ubezpieczenia, a wysokość obliczana jest wyłącznie w oparciu o kwotę zwaloryzowanych składek (i kapitału początkowego) zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS. Dotyczy to także osób należących do OFE. One otrzymują emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz emeryturę ze środków zgromadzonych w OFE obliczoną na podstawie wpłaconych składek, a nie pod warunkiem że podlegali ubezpieczeniom społecznym przez ileś lat. Oznacza to, że jeśli na przykład ktoś, niezależnie od pracy w Polsce, w Irlandii przepracował trzy lata, to ten irlandzki okres nie będzie uwzględniony przy wyliczaniu polskiej nowej emerytury dla takiej osoby.

Czy ZUS będzie uwzględniał krótkie okresy pracy w państwie unijnym?

Instytucje państw unijnych nie będą uwzględniały zagranicznych okresów ubezpieczenia lub zamieszkania krótszych niż rok, za które nie przysługują świadczenia na podstawie ustawodawstwa państwa w którym zostały przebyte, przy wyliczaniu swoich świadczeń. Jednak tylko takich, dla których długość okresów ubezpieczenia lub zamieszkania nie ma żadnego znaczenia. W tym przypadku również warunkiem zastosowania takiej regulacji jest dokonanie odpowiedniego wpisu w załączniku do rozporządzenia nr 883/2004. W Polsce dotyczy to emerytur z systemu zdefiniowanej składki, czyli nowych polskich emerytur z FUS, obliczanych w całości na podstawie kwoty składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS oraz emerytur kapitałowych ze środków zgromadzonych w OFE.