"Dyskryminacja wynika z niewiedzy pracodawców"

Od kilku lat polskie prawo – pod karą 3 tys. zł grzywny – zakazuje wszelkiej dyskryminacji nie tylko przy zatrudnianiu, lecz także przy poszukiwaniu pracowników. Dlaczego pracodawcy wolą ryzykować karę pieniężną, niż przestrzegać prawa?

Dużą rolę odgrywają stereotypy. W Polsce od lat funkcjonuje bardzo silna feminizacja niektórych zawodów, np. nauczycielstwa, pielęgniarstwa czy administracji. Z drugiej strony przez cały okres lat 90. utrwalała się tendencja poszukiwania pracowników, którzy dopiero co skończyli studia. To są stereotypy, które pokutują. Niestety, nie nastąpiło jeszcze ich przewartościowanie. Ale to się musi stać. Za chwilę okaże się, że pracodawcy będą zmuszeni zrezygnować z poszukiwania młodych pracowników, bo na rynku zwyczajnie ich brakuje. Struktura społeczna się zmienia i to wymusi zmiany.

A czy polscy pracodawcy są świadomi, że obowiązujące w Polsce prawo zabrania dyskryminacji?

Zdarza się, że nie. W wielu firmach w działach kadr pracują ciągle ci sami ludzie, co wiele lat temu. Są przyzwyczajeni do tego, co mieliśmy w latach 90. Wówczas na każde ogłoszenie odpowiadały tysiące chętnych i można było mnożyć wymagania.

PTPA postuluje powołanie niezależnego urzędu, który śledziłby przypadki dyskryminacji. To dobry pomysł?

Nie wiem, czy powoływanie kolejnego urzędu to najlepsze rozwiązanie. Mamy już ministra pracy, rzecznika praw obywatelskich, inspekcję pracy. Po co powoływać kolejne instytucje? I czy koniecznie muszą to być instytucje państwowe? Uważam, że nie. Uchwalenie nawet najlepszego prawa to nie jest nawet połowa sukcesu, ale dopiero początek. Powołując kolejne urzędy, które będą propagować wartości antydyskryminacyjne, daleko nie zajedziemy. Uważam, że lepiej, by robiły to organizacje pozarządowe, organizacje pracodawców i związki zawodowe. Wtedy pracodawcy nie poczują się atakowani i z większą uwagą wsłuchają się w przekaz. W Lewiatanie idee równościowe promujemy z powodzeniem od lat.

*Jacek Męcina, ekspert z zakresu prawa pracy w PKPP Lewiatan, były wiceminister gospodarki i pracy w rządzie Marka Belki