- Lekarz orzecznik ZUS może przeprowadzić badanie osoby ubezpieczonej w miejscu jej pobytu lub w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu, skierować taką osobę na badanie przez konsultanta ZUS, badania dodatkowe lub obserwację szpitalną. Może też zażądać od lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie, udostępnienia dokumentacji lekarskiej będącej podstawą jego wystawienia, a także informacji i wyjaśnień w tej sprawie. W celu przeprowadzenia takiej kontroli ZUS wysyła do ubezpieczonego skierowanie na badanie, w którym określa termin badania przez lekarza orzecznika, konsultanta Zakładu lub dostarczenia posiadanych wyników badań. W razie uniemożliwienia przez ubezpieczonego badania lub niedostarczenia wyników badań w wyznaczonym terminie zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego po tym terminie.

• Czy ZUS bada każdy wniosek pracodawcy?

- Tak, ZUS rozpatruje każdy wniosek pracodawcy o kontrolę zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy niezależnie od okresu, na jaki zostało wystawione. Lekarz orzecznik ZUS może w wyniku takiej kontroli ustalić wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż określona w zaświadczeniu lekarskim wyłącznie po przeprowadzeniu bezpośredniego badania ubezpieczonego i po analizie dokumentacji stanowiącej podstawę wystawienia zaświadczenia. Jeżeli określi wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w kontrolowanym zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie lekarskie traci ważność. W takim przypadku lekarz orzecznik wystawia zaświadczenie ZUS ZLA/K, które jest traktowane na równi z zaświadczeniem stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Zaświadczenie to lekarz orzecznik wręcza w dniu badania ubezpieczonemu, informując go równocześnie o konieczności doręczenia zaświadczenia pracodawcy.

• Wiele zaświadczeń lekarskich jest wystawianych na okres nie dłuższy niż siedem dni. Czy takie zwolnienia ZUS może skutecznie kontrolować?

- Jeżeli pracodawca skieruje wniosek o kontrolę zaświadczenia lekarskiego jeszcze w okresie czasowej niezdolności pracownika do pracy, lekarz orzecznik w celu kontroli tego zaświadczenia może np. przeprowadzić badanie w miejscu pobytu ubezpieczonego. W przypadku gdy upłynął już okres czasowej niezdolności do pracy ustalonej w zaświadczeniu lekarskim i osoba, której dotyczy wniosek o kontrolę zaświadczenia powróciła już do pracy - lekarz orzecznik ZUS przeprowadza kontrolę dokumentacji medycznej stanowiącej podstawę wystawienia tego zaświadczenia. O wynikach przeprowadzonej kontroli ZUS informuje pracodawcę.