Czy chora matka musi korzystać z zasiłku

Pracownica urodziła pierwsze dziecko 1 grudnia 2008 r. Udzielono jej urlopu macierzyńskiego na 18 tygodni, tj. do 5 kwietnia 2009 r. (126 dni). Po porodzie pracownica została w szpitalu, a dzieckiem w domu opiekował się jego ojciec, pobierając zasiłek opiekuńczy. Lekarze przewidują, że pobyt pracownicy w szpitalu może trwać nawet dwa miesiące. Czy przez cały okres pobytu żony w szpitalu pracownik musi korzystać z zasiłku opiekuńczego, a pracownica z macierzyńskiego?

Nie

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy obowiązującymi od 1 stycznia 2009 r. gdy pracownica przebywa po porodzie w szpitalu i nie może opiekować się dzieckiem, po wykorzystaniu przez nią ośmiu tygodni urlopu macierzyńskiego z dalszego urlopu może skorzystać pracownik - ojciec dziecka. W takiej sytuacji pracownicy, po wykorzystaniu urlopu (i zasiłku macierzyńskiego) w wymiarze ośmiu tygodni, jeśli przebywa w szpitalu ze względu na stan zdrowia, będzie przysługiwało wynagrodzenie za czas choroby na podstawie art. 92 kodeksu pracy. Wynagrodzenie to przysługuje przez 33 dni w roku kalendarzowym, a od 34 dnia niezdolności do pracy pracownica nabywa prawo do zasiłku chorobowego. W celu otrzymania tych świadczeń konieczne jest dostarczenie pracodawcy zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA.

Wyjaśnić trzeba, że łączny okres urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i ubezpieczonego - ojca wychowującego dziecko (oraz okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego) dla obojga rodziców nie może przekraczać wymiaru określonego w kodeksie pracy dla matki dziecka. W myśl przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2009 r. przez osiem tygodni przebywania pracownicy w szpitalu, w czasie których przysługuje jej urlop i zasiłek macierzyński, ubezpieczonemu - ojcu dziecka przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Jego wymiar - 8 tygodni (56 dni) jest niezależny od okresu 60 dni, z którego rodzice dziecka mogą skorzystać w danym roku kalendarzowym.

W przedstawionej sytuacji pracownica przebywa w szpitalu od dnia porodu, tj. od 1 grudnia 2008 r. Do 25 stycznia 2009 r. ma ona prawo do zasiłku macierzyńskiego, ponieważ w tym dniu upływa 8 tygodni z przysługującego jej po zmianie przepisów 20-tygodniowego urlopu macierzyńskiego. Od 26 stycznia 2009 r. prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego (przez okres pobytu pracownicy w szpitalu) przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka. Za okres pobytu w szpitalu od 26 stycznia 2009 r. pracownica ma natomiast prawo do wynagrodzenia za czas choroby (przez 33 dni), a potem do zasiłku chorobowego. Urlop macierzyński, z którego korzysta pracownica i ubezpieczony-ojciec dziecka, zakończy się 19 kwietnia 2009 r. (140 dni łącznie, poczynając od 1 grudnia 2008 r.). W okresie od 1 do 24 stycznia 2009 r. ubezpieczony - ojciec dziecka może pobierać zasiłek opiekuńczy.

Podstawa prawna

• Art. 180 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).

• Art. 29 ust. 5 i art. 32a ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Czy wypłata zasiłku zostanie wydłużona o dwa tygodnie

Pracownicy udzielono urlopu macierzyńskiego z powodu urodzenia pierwszego dziecka. Urlop i zasiłek macierzyński przysługuje od 10 listopada 2008 r. Czy w związku ze zmianą przepisów pracownicy przysługuje dłuższy urlop i okres zasiłkowy?

Tak

Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 1 stycznia 2009 r. pracownica, która urodziła pierwsze dziecko, miała prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego przez okres 18 tygodni. Od 1 stycznia 2009 r. okres ten dla pracownicy, która urodzi jedno dziecko przy jednym porodzie (bez względu na to, który jest to poród), wynosi 20 tygodni. W związku z tym, że nowe przepisy dotyczą także osób, które w dniu ich wejścia w życie (tj. 1 stycznia 2009 r.) korzystały z urlopu i zasiłku macierzyńskiego, pracownicy należy przedłużyć urlop i wypłatę zasiłku macierzyńskiego o dwa tygodnie.

Wyjaśnić trzeba, że w sprawie wydłużenia urlopu i okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownica nie musi składać wniosku.

Podstawa prawna

• Art. 180 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

• Art. 29 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

• Art. 5 pkt 3, art. 11 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 237, poz. 1654).