ZUS w kwietniu 1999 roku przyznał i jednocześnie zawiesił nauczycielowi mianowanemu (ur. w 1938 roku) wcześniejszą emeryturę na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Wtedy zgodnie z art. 103 ust. 2a tej ustawy prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na to, ile dorabiał emeryt, jeśli pracował na rzecz pracodawcy, nie rozwiązawszy z nim wcześniej stosunku pracy. Tak było w omawianym przypadku. Nauczyciel był zatrudniony w szkole, kiedy złożył wniosek o emeryturę do ZUS.

Na początku września 2002 roku nauczyciel ponownie złożył do ZUS wniosek o emeryturę (miał wtedy 41 lat stażu nauczycielskiego), ale tym razem o świadczenie przyznawane z art. 88 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karty nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.). Przedtem rozwiązał jednak umowę o pracę z ostatnim dniem sierpnia 2002 roku. Do wypowiedzenia dołączył zaświadczenie lekarskie, że zdrowie nie pozwala mu na dalszą pracę w charakterze nauczyciela. Zakład odmówił mu emerytury nauczycielskiej. Jednocześnie od września 2002 roku wypłacał mu emeryturę z FUS, bo zyskał już do niej prawo (rozstał się z pracodawcą).

Nauczyciel odwołał się od decyzji ZUS do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Ten odmówił mu emerytury nauczycielskiej. Uzasadnił to tym, że zatrudniony nie spełnił jednej z przesłanek przepisu art. 88 Karty nauczyciela. Zwolnił się bowiem z pracy nie z własnej woli, ale dlatego że lekarz zabronił mu dalszej pracy w szkole. Pedagog złożył apelację do apelacyjnego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Nie podzielił on jednak stanowiska powoda. Były nauczyciel nie rezygnował jednak i złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Sędziowie ją oddalili. Uznali, że jednym z warunków przyznania emerytury nauczycielskiej jest rozwiązanie stosunku pracy na swój wniosek. Nie jest on spełniony, jeśli nauczyciel rezygnuje z pracy, bo lekarz mu jej zabronił. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 3 stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu w razie orzeczenia przez lekarza o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy.

– Zatem zainteresowany nie spełnił jednej z przesłanek art. 88 ust. 1 Karty nauczyciela, od której zależy przyznanie świadczenia – mówi Józef Iwulski, sędzia Sądu Najwyższego.

SYGN. AKT III UK 162/10