Będzie odszkodowanie dla dziecka za śmierć nietrzeźwego ojca w pracy

W grudniu 2007 roku pracownik z kolegą pojechali samochodem służbowym w delegację. Wyjechali po południu, wieczorem zatrzymali się w hotelu, zjedli kolacje i wypili piwo. Następnego dnia, po kilku godzinach snu, około trzeciej w nocy udali się w dalszą podróż. Ubezpieczony kierował samochodem, zderzył się czołowo z ciężarówką i poniósł śmierć na miejscu. W chwili zderzenia był nietrzeźwy, miał 1 promil alkoholu we krwi. Zostawił żonę, która była w drugim miesiącu ciąży.

Złożyła ona do ZUS wniosek o jednorazowe odszkodowanie dla ich małoletniego syna. Zakład odmówił, bo zdarzenie nie było wypadkiem przy pracy, dlatego że ubezpieczony był pijany.

Od decyzji ZUS żona odwołała się do sądu rejonowego. Sąd przyznał jej synowi odszkodowanie. Uznał, że wypadek, w wyniku którego śmierć poniósł ubezpieczony miał związek z wykonywaną przez niego pracą i związek ten nie został zerwany, mimo że ubezpieczony był nietrzeźwy. W nocy przed wyjazdem w dalszą podróż służbową z hotelu ubezpieczony zachowywał się normalnie, nie wyglądał na nietrzeźwego.

Od tego wyroku apelację do sądu okręgowego wniósł ZUS. Sąd II instancji poparł sąd rejonowy. Stwierdził, że ubezpieczony, mimo że w chwili wypadku był nietrzeźwy, świadczył pracę, był w dyspozycji pracodawcy i dlatego związek z pracą nie został zerwany. Zatem wypadek ten jest wypadkiem przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

ZUS nadal nie dawał za wygraną i wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który podzielił argumenty sądów obu instancji. Sąd Najwyższy dodał do ich wywodów, że jeśli nietrzeźwy pracownik przyczynił się (nawet znacznie) do wypadku przy pracy, to nie ma to wpływu na uprawnienia członków jego rodziny do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. W takiej sytuacji prawa do świadczeń pozbawiony jest sam pracownik.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące tego, czy nietrzeźwy pracownik może spowodować wypadek przy pracy, jest niejednolite. Sądy czasami na tak postawione pytanie odpowiadają negatywnie (na przykład wyrok z 7 marca 2006 roku I UK 127/05). Są jednak i takie orzeczenia, z których wynika, że nietrzeźwość nie powoduje automatycznie zerwania związku z pracą (na przykład wyrok z 5 marca 2003 roku II UK 194/02, wyrok z 24 października 2007 roku, I UK 127/07).

sygn. akt II UK 75/10