Świadczenie pielęgnacyjne (520 zł miesięcznie) przysługuje osobie, który rezygnuje z pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Aby je otrzymywać, zarówno opiekun, jak i osoba wymagająca opieki muszą spełniać określone warunki.

W przypadku tej drugiej najważniejsze jest uzyskanie odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Drugim wskazaniem jest konieczność stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z przepisami ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w przypadku dziecka, które nie ukończyło 16 lat wymagane jest orzeczenie o niepełnosprawności, natomiast w przypadku osoby dorosłej wymagane jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności: umiarkowanym lub znacznym. Przy czym, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, wymagany jest stopień znaczny.

Odmienne stanowisko w tej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w swoim wyroku z 19 sierpnia 2010 roku (sygn. akt II SA/Łd 709/10).

Sąd rozpatrywał skargę rodzica, któremu gmina, a następnie samorządowe kolegium odwoławcze odmówiło przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko, które ukończyło 16 lat i uzyskało orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami medycznymi.

WSA przychylił się do skargi rodzica i uznał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje także po ukończeniu przez dziecko 16 lat, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami medycznymi.

Powołał się przy tym na orzecznictwo innych sądów oraz zmienioną od stycznia tego roku definicję świadczenia pielęgnacyjnego, która znajduje się w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tej definicji w miejsce „dziecka” zostało wstawione: „osoba legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności”.

– Przepisy wyraźnie wskazują, że osoba pełnoletnia musi mieć orzeczony stopień niepełnosprawności, nie możemy więc przyznać świadczenia w tej sytuacji – mówi Monika Winiska, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starogardzie Gdańskim.

Jednak zdaniem Michała Zorychty, kierownika działu świadczeń MOPS w Rybniku, świadczenie można przyznać, gdy jest zachowana ciągłość niepełnosprawności, a orzeczenie określa umiarkowany stopień niepełnosprawności.

108 tys. osób otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne