Delegowani pracownicy: rekrutujący nie płaci składek ZUS

Firma rekrytacyjna zatrudniła pracownika na czas nieokreślony i odelegowała go na kilka dni do pracy na budowie w Belgi. Pracodawca ten prowadził na terenie Polski wyłącznie działalność administracyjną, która polegała na wysyłaniu pracowników do pracy za granicą. ZUS uznał więc, że pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Tym samym musiał on płacić wyższe składki za granicą.

Od decyzji ZUS pracownik odwołał się do sądu I instancji. Ten wskazał, że do objęcia ubiezpieczeniem przez ZUS nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 14 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U. UE. L. 71.149.2). Przewiduje on, że pracownik najemny zatrudniony na terytorium państwa UE przez przedsiębiorstwo, w którym jest zwykle zatrudniony i przez które został skierowany do wykonywania pracy w innym państwie UE, podlega nadal ustawodawstwu państwa, które go tam skierowało, w tym przypadku Polski. Sąd uznał jednak, że firma wysyłająca nie była przedsiębiorstwem budowlanym, a jedynie pośrednikiem pracy. Podzielił więc argumentację ZUS i oddalił żądanie pracownika.

Od wyroku pracownik odwołał się do sądu II instancji. Ten stwierdził, że nie jest istotny profil firmy, ale czy zatrudnia ona pracownika oddelegowanego do pracy w innym kraju UE. W efekcie zmienił zaskarżony wyrok i uznał, że pracownik podlega ubezpieczeniu w ZUS.

ZUS wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten uznał, że jeśli przedsiębiorca oddelegowujący posiada w określonym państwie członkowskim siedzibę i wykonuje wyłącznie czynności administracyjne (kadry, księgowość), to wówczas pracownik wysłany przez takie przedsiębiorstwo do innego państwa członkowskiego nie może być uznany za pracownika oddelegowanego.

SN wskazał, że sądy niższych instancji nie ustaliły, jaką formę działalności prowadziła firma na terenie Polski. Jeśli ograniczała się wyłącznie do działalność administracyjnej, a nie np. budowlanej, pracownik nie może być ubezpieczony w ZUS. SN uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do sądu apelacyjnego.

Sygn. akt I UK 1/10