Pracodawca może bez związku zawodowego wstrzymać odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

ORZECZENIE

W marcu 2003 r. firma przejęła część pracowników innego zakładu w trybie art. 23¹ kodeksu pracy. Związek zawodowy działający w przejmowanym zakładzie postanowił o objęciu ich swoją działalnością. Następnie powiadomił firmę o składzie jego członków i przekazał ich listę oraz numer konta, na które mają wpływać składki członkowskie. Z kolei w maju 2004 r. odbyło się spotkanie pracodawcy z pracownikiem reprezentantem załogi w sprawie zawieszenia stosowania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, na którym postanowiono o jego okresowym zawieszeniu.

Z uwagi na to, że firma nie konsultowała zawieszenia funduszu z działającym już związkiem zawodowym, wystąpił on do sądu o przekazanie zaległych środków na rzecz zakładowego funduszu. Domagał się 15 tys. zł odpisu na fundusz tylko dla członków związku.

Sąd wskazał, że organizacja zakładowa powinna uczestniczyć w uzgadnianiu regulaminu wynagradzania w kwestii wysokości odpisu na fundusz lub jego nietworzenia. Zdaniem sądu w sytuacji, gdy w firmie działała taka organizacja, postanowienie, że fundusz nie będzie tworzony, wprowadzone po konsultacji z pracownikiem reprezentantem było niezgodne z prawem. Sąd uznał, że uzgodnienia te są nieskuteczne, bo nie uczestniczył w nim związek. W efekcie nakazał firmie wpłacić żądaną kwotę na rzecz Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Firma wniosła apelację od wyroku do sądu II instancji. Uzasadniała ją tym, że organizacja związkowa nie przedstawiała, co kwartał informacji o łącznej liczbie jej członków.

W ocenie sądu apelacyjnego, pracownicy byli zrzeszeni w związku, o czym pracodawca wiedział na podstawie informacji dotyczących konta, na które wpłacał składki od pracowników na rzecz związku. Zdaniem sądu brak kwartalnych raportów związku o liczbie członków nie powoduje wygaśnięcia obowiązku firmy skonsultowania ze związkiem zawieszenia wpłacania środków na fundusz socjalny. Sąd II instancji oddalił apelację firmy, która następnie wniosła skargę kasacyjną do Sadu Najwyższego.

Ten uznał, że zgodnie z art. 25¹ ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, jeżeli pracodawca w terminie (dziesięciu dni po zakończeniu kwartału) nie uzyskał wymaganych informacji, ma prawo przyjąć, że od tej daty zakładowej organizacji związkowej nie przysługują już ustawowe uprawnienia. Na tej podstawie firma nie musi uzgadniać ze związkami regulaminu wynagradzania w sprawie wysokości odpisu na Fundusz lub jego nietworzenia. SN uchylił więc zaskarżony wyrok i przekazał go do ponownego rozpatrzenia przez sąd II instancji.

Sygn. akt I PK 98/08