Marzanna K. (ubezpieczona) odwołała się od decyzji ZUS, który pozbawił ją prawa do zasiłku chorobowego oraz prawa do świadczenia rehabilitacyjnego i zobowiązał do zwrotu pieniędzy. ZUS stwierdził, że ubezpieczona podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (zakładu fryzjerskiego).

W okresie od 9 lutego 2005 do 4 stycznia 2006 r. była ona niezdolna do pracy i pobierała zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne. 4 marca 2005 r., gdy pobierała jeszcze zasiłek chorobowy, zawarła umowę, w której zobowiązała się (za wynagrodzeniem) zorganizować i przeprowadzić szkolenia i egzamin potwierdzający kwalifikacje do pracy w zawodzie fryzjera. Wszelkie czynności związane z zawartą umową wykonali pracownicy firmy, a ona zasiadła jedynie w komisji egzaminacyjnej.

Sąd I instancji oddalił skargę Marzanny K. Stwierdził, że z ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 17 ust. 1 i art. 22, Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267) wynika, iż pracą zarobkową jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegała na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizm przedsiębiorcy przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Taką praca jest również podpisanie umów i pobranie za nie wynagrodzenia, a także uczestniczenie w komisji egzaminacyjnej. Dlatego sąd uznał, iż zasadna była decyzja, na mocy której ubezpieczona straciła prawo do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego za cały okres niezdolności do pracy, a więc za okres od 9 lutego 2005 do 4 stycznia 2006 r.

Sąd II instancji podzielił to stanowisko i oddalił apelację Marzanny K. Ubezpieczona zaskarżyła ten wyrok skargą kasacyjną.

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że rację miały sądy uznając, iż w trakcie pobierania świadczeń ubezpieczona wykonywała czynności stanowiące pracę zarobkową. W przypadku osób, prowadzących działalność gospodarczą, wykonywaniem pracy zarobkowej jest nie tylko wykonywanie konkretnej pracy, ale również wszelkie czynności związane z prowadzeniem tej działalności, w czym mieści się nadzór nad nią, podpisywanie faktur czy rachunków, sporządzenie deklaracji dotyczącej zatrudnianych pracowników i działania firmy. Natomiast niezasadne było pozbawienie ubezpieczonej prawa do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy. Pozbawienie prawa do zasiłku powinno dotyczyć tylko tej części świadczenia objętej zwolnieniem lekarskim, podczas którego ubezpieczona wykonywała pracę.

Sygn. akt I UK 249/07