statystyki

Absolutny zakaz weksli to mit

autor: Mikołaj Rylski05.11.2016, 07:00
dokument, podpis, prawo, biznes, firma

Przekonanie o generalnej nielegalności zastosowania weksla między pracodawcą a pracownikiem zdaje się być zjawiskiem powszechnym.źródło: ShutterStock

W obiegowej opinii pracodawca nie może w ten sposób zabezpieczyć umowy z pracownikiem. To jednak nie zawsze prawda, a świadczą też o tym zmienne interpretacje resortów.

Reklama


Przekonanie o generalnej nielegalności zastosowania weksla między pracodawcą a pracownikiem zdaje się być zjawiskiem powszechnym. Jego źródłem jest niewątpliwie wyrok Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2011 r. (sygn. akt II PK 159/10), na który oprócz przedstawicieli nauki prawa pracy powołują się ministerstwa (odpowiedź resortu pracy na interpelację nr 8751), politycy (interpelacja poselska nr 4040), media (DGP z 6 czerwca 2011 r. i 29 stycznia 2013 r.). Rzadko zaś zwraca się uwagę na to, że bezpośrednio dotyczył on jedynie zabezpieczania wekslem roszczeń pracodawcy powstałych w związku z odpowiedzialnością materialną pracownika (uregulowaną w ustawie z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666, dalej: k.p.). Tymczasem w odniesieniu do bardziej uniwersalnych rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku, dotyczących chociażby braku podstawy prawnej dla stosowania prawa wekslowego na gruncie prawa pracy (w szczególności z wykorzystaniem art. 300 k.p.), został on poddany wielopłaszczyznowej krytyce (zob. np. „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” 2014, nr 5).

Podstawa prawna

Obecnie dominuje koncepcja, że zobowiązanie wekslowe powstaje w drodze umowy. Należy więc stwierdzić, że podstawą prawną dla stosowania weksla między stronami stosunku pracy jest art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm., dalej: k.c.), statuujący zasadę swobody umów (nie zaś np. art. 300 k.p. w zw. z art. 1 ustawy z 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe, t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 160). Co więcej, kreując zobowiązanie wekslowe strony stosunku pracy korzystają z przysługującej im swobody kształtowania treści i celu stosunków cywilnoprawnych, nie zaś stosunku pracy. Umowa o wydanie weksla nie jest bowiem, jak zdaje się przyjmować Sąd Najwyższy, rodzajem klauzuli autonomicznej uzupełniającej treść stosunku pracy (klauzulą taką może być co najwyżej towarzyszące umowie o wydanie weksla porozumienie o celu jego wydania, zwane pactum de cambiando). W tym m.in. przejawia się specyfika przejętego przez polski system prawny niemieckiego modelu wekslowego (w odróżnieniu od francuskiego, w którym wystawienie weksla jest uznawane wyłącznie za modyfikację zabezpieczanego zobowiązania).

W związku z powyższym należy przyjąć, że pracownik i pracodawca mają generalną możliwość wykorzystywania między sobą instytucji prawa wekslowego, a wszelkie przypadki, w których byłoby to niedopuszczalne (niezależnie od ich liczebności i istotności), należy traktować jak wyjątki od zasady. W konsekwencji o nielegalności stosowania weksla między pracownikiem i pracodawcą nie należy rozstrzygać w sposób abstrakcyjny, lecz z uwzględnieniem konkretnych okoliczności jego wykorzystania i kryteriów ograniczających wolność kontraktowania.

Klauzula konkurencyjna


Pozostało jeszcze 76% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Polecane

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Polecane