Prawo do zasiłku dla bezrobotnych w Wielkiej Brytanii (jobseeker's allowance) przysługuje osobie bezrobotnej, która legalnie przepracowała przynajmniej 12 miesięcy jako zatrudniona na etacie (i przez ten czas była zarejestrowana w Programie Rejestracji Pracowników) albo prowadziła działalność gospodarczą. Prawo takie ma też osoba pracująca, której czas pracy wynosi mniej niż 16 godzin tygodniowo. Można się też o to świadczenie ubiegać jako para. W szczególnych okolicznościach zasiłek może uzyskać osoba 16- lub 17-letnia.

Dwa rodzaje zasiłków

W Wielkiej Brytanii obowiązują dwa typy zasiłków dla bezrobotnych:

• przyznawany na postawie składek wpłacanych na ubezpieczenie społecznego (contribution-based jobseeker's allowance),

• przyznawany na podstawie dochodu (income-based jobeseeker's allowance).

Pierwszy otrzymują osoby, które przez ostatnie dwa lata podatkowe poprzedzające zaprzestanie pracy wpłacały do National Insurance Contributions (odpowiednik polskiego ZUS) składki tzw. klasy pierwszej. Ich tygodniowy dochód nie przekracza też określonej sumy, która zależy od indywidualnych okoliczności (w roku 2008/2009 wynosi ona dla bezdzietnej osoby samotnej 65,49 funtów).

Osoby, które nie opłacały składek do odpowiedniej klasy (w tym prowadzący własną działalność gospodarczą) lub opłacały je krócej niż dwa lata, aby uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych muszą wykazać, że ich oszczędności nie przekraczają 16 000 funtów.

Poza tym ich tygodniowy dochód nie może przekraczać kwoty uznanej przez państwo za niezbędne minimum dla osoby w określonych okolicznościach (pokrywa się ze stawkami, które przysługują w ramach zasiłku). Jeżeli spełniają te wymogi - otrzymują zasiłek oparty na dochodzie.

Wizyta w urzędzie

Bezrobotni ubiegający się o zasiłek zgłaszają się do lokalnego urzędu pracy (jobcentre plus office). Odpowiednie podanie można też złożyć drogą internetową (www.dwp.gov.uk/eservice/). Nawet wtedy jednak koniczne będzie spotkanie z urzędnikiem służb zatrudnienia. Osoby te potwierdzają okoliczności uprawniające do uzyskania pomocy finansowej. Z ich pomocą ubiegający się o świadczenie redaguje też umowę, w której wspólnie określają jego dyspozycyjność, rodzaj poszukiwanej pracy i czynności, jakie musi podjąć, aby zwiększyć swoje szanse w znalezieniu zatrudnienia. W razie potrzeby, rozmowa w urzędzie odbywa się w obecności tłumacza.

Na jak długo

Zasiłek oparty na składkach wypłacany jest przez 182 dni. Po tym terminie można ubiegać się o wydłużenie okresu jego pobierania. Będzie wtedy wypłacany na bazie dochodu. Z tego zasiłku można korzystać bez limitu czasowego, o ile spełnia się określone wymogi. W tym czasie beneficjent powinien odwiedzać urząd przynajmniej raz na dwa tygodnie. Wówczas sprawdza się, czy nadal spełnia wymogi uzyskiwania zasiłku i czy aktywnie szuka pracy. Osoba, która bez ważnego powodu odrzuci propozycję pracy, traci prawo do dalszego pobierania zasiłku.

Ile można otrzymać

Wysokość zasiłku zależy od indywidualnej sytuacji ubiegającej się o niego osoby. I tak ustawowo ustalone podstawowe stawki (patrz: ramka) modyfikuje się odpowiednio w zależności od wysokości zarobków uzyskiwanych z pracy wykonywanej w niepełnym wymiarze godzin, niepełnosprawności, innych otrzymywanych zasiłków lub dochodów (przy zasiłku opartym na dochodzie).

Osoba, która w Polsce otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, ma prawo jego transferu za granicę. Trzeba zgłosić się do wojewódzkiego urzędu pracy po formularz potwierdzający to uprawnienie (E-303) i następnie przedstawić je odpowiedniemu jobcentre plus office. Wypłacany on będzie przez trzy miesiące w ustalonej wysokości przeliczonej na funty. Takie samo prawo ma osoba uprawniona do jobseeker's allowance. Wówczas ten sam formularz odbiera z jobcentre plus office i przekazuje powiatowemu urzędowi pracy.

WAŻNE ADRESY

www.jobcentreplus.gov.uk (urząd pracy, informacja w języku angielskim),

www.dwp.gov.uk (brytyjskie ministerstwo pracy).

WYSOKOŚĆ TYGODNIOWEGO ZASIŁKU

dla bezrobotnego - stawka podstawowa

47,95 funtów - dla osoby w wieku 16-24

60,50 funtów - dla osoby powyżej 25 roku życia

dla bezrobotnych par - stawka podstawowa

47,95 funtów - dla małżeństwa, w którym oboje mają 16-17 lat

94,95 funtów - dla małżeństwa, w którym oboje mają powyżej 18 lat