Lekarz może zostać pociągnięty do odpowiedzialności zawodowej przed sądem lekarskim. Nawet jeżeli pokrzywdzony pacjent przedstawił zarzuty pod jego adresem do rzecznika odpowiedzialności zawodowej, to wówczas nie jest on sam oskarżycielem w postępowaniu. Lekarza oskarża rzecznik. Natomiast jego obrońcami mogą być inni lekarze lub adwokaci.

Rodzaje kar

Lekarz może zostać ukarany upomnieniem, naganą, zostać zawieszony w prawach wykonywania zawodu na okres od sześciu miesięcy do trzech lat lub pozbawiony prawa wykonywania zawodu.

Ukaranie naganą i zawieszeniem prawa wykonywania zawodu powodują, że aż do czasu usunięcia z rejestru wzmianki o ukaraniu lekarz traci prawo wybieralności do organów izb lekarskich. Natomiast zawieszony w czynnościach zawodowych nie może prowadzić praktyki lekarskiej w żadnej formie. Z kolei pozbawienie prawa wykonywania zawodu powoduje skreślenie z listy członków okręgowej izby lekarskiej bez prawa ubiegania się o ponowny wpis. Gdy ukaranie uprawomocni się, to stosunek pracy lekarza wygaśnie z mocy prawa. Wywoła to taki skutek jak rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Gdyby o ten sam czyn, który stanowi przewinienie zawodowe, toczyło się postępowanie karne lub dyscyplinarne, a jego wynik albo ustalenia poczynione w trakcie postępowania mogą mieć istotne znaczenie dla orzeczenia, to wówczas sprawa przed sądem lekarskim może zostać zawieszona.

Lekarz może się odwołać

Od orzeczenia sądu lekarskiego w I instancji lekarz może odwołać się do Naczelnego Sądu Lekarskiego. Gdyby sąd ten pozbawił go prawa wykonywania zawodu albo zawiesił w prawie wykonywania zawodu, wówczas lekarz może odwołać się do sądu apelacyjnego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania. Odwołanie powinien wnieść w ciągu 14 dni od doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Natomiast od wyroku sądu apelacyjnego nie będzie miał prawa domagać się kasacji.

Zanim jeszcze uprawomocni się orzeczenie sądu I instancji o zawieszeniu lub pozbawieniu prawa wykonywania zawodu, sąd lekarski może tymczasowo zawiesić lekarza w czynnościach zawodowych. Postanowienie w tej sprawie staje się natychmiast wykonalne. Gdyby jednak zostało orzeczone na dłużej niż na trzy miesiące, zasadność zawieszenia musi zbadać z urzędu Naczelny Sąd Lekarski.

Zdarza się, że obwiniony lekarz zostanie uniewinniony dopiero na skutek rewizji nadzwyczajnej lub w wyniku wznowienia postępowania lub w tym trybie sąd umorzy postępowanie w stosunku do niego. Będzie mógł wówczas wystąpić do okręgowej izby lekarskiej o odszkodowanie, ale tylko w ciągu roku od uprawomocnienia się orzeczenia.

Rejestr ukaranych lekarzy prowadzi Naczelna Rada Lekarska. Kara nagany lub upomnienia zostanie z niego z urzędu usunięta po upływie trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia. Natomiast po pięciu latach od odbycia kary usuwana jest kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu pod warunkiem, że w tym czasie nie zostanie wszczęte przeciwko lekarzowi postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej lub nie zostanie ukarany.

Prawa pokrzywdzonego

Osoba pokrzywdzona, której dobro zostało naruszone albo zagrożone działaniem lekarza i wniosła skargę do rzecznika, może w toku postępowania składać wnioski dowodowe i przeglądać akta sprawy. Sąd lub rzecznik mogą mu jednak ograniczyć dostęp do akt w zakresie objętym tajemnicą.

Natomiast pokrzywdzony ma prawo wnosić zażalenia na postanowienie rzecznika o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego i o umorzeniu go oraz odwołania od orzeczenia sądu lekarskiego kończącego postępowanie w sprawie.