Obecnie problemem wielu szkół wyższych jest to, że mogą stracić swoje nazwy. Wynika to z obowiązku, który nakłada na nie ustawa z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.). Aby móc posługiwać się nazwą uniwersytet czy politechnika, muszą posiadać uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Część uczelni nadal nie spełnia wymogów ustawowych, choć zostały one wprowadzone w 2005 r. i ostatecznie powinny być zrealizowane do 30 czerwca 2016 r. Problem w tym zakresie mają m.in. Uniwersytet Rzeszowski czy Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (UKW). – Brakuje nam dwóch uprawnień – przyznaje Małgorzata Jendryczka, rzecznik prasowy UKW.

– Uniwersytet Rzeszowski znajduje się w podobnej sytuacji jak kilka innych uczelni. Obecnie nie spełniamy ustawowych warunków do posługiwania się nazwą „uniwersytet”. Wynika to z braku jednych uprawnień do doktoryzowania (z obszaru nauk matematyczno-fizycznych i technicznych). Mamy nadzieję na otrzymanie brakujących uprawnień do końca br. – mówi z kolei dr Maciej Ulita, rzecznik prasowy Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Z pomocą tym szkołom wyższym przyszli posłowie PiS. Właśnie do Sejmu wnieśli projekt nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który na spełnienie ustawowych wymagań daje im dodatkowe cztery lata.

– Obowiązek doprowadzenia do zgodności nazewnictwa przyjętego w ustawie może skutkować w przypadku niektórych uczelni osłabieniem ich pozycji w kraju, jak również obniżeniem ich rangi na arenie międzynarodowej – uzasadniają konieczność zmian posłowie.

Nie wszyscy jednak podchodzą do tej decyzji z aprobatą. – Już raz uczelniom wydłużono czas na dostosowanie się do nowych wymogów. Takie odraczanie terminu działa na nie demobilizująco – komentuje prof. Jerzy Woźnicki, przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W innym projekcie posłowie PiS zaproponowali odroczenie o rok obowiązku przesłania kilkuset tysięcy obronionych prac dyplomowych do ogólnopolskiej bazy.

Pomocną dłoń wyciąga do uczelni również rząd. Właśnie zaproponował nowelizację ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, której celem jest odbiurokratyzowanie szkół wyższych. – To działanie należy ocenić pozytywnie – uważa prof. Jerzy Woźnicki. Jego zdaniem rzeczywiście obecnie uczelnie obciążone są nadmiarem niepotrzebnych obowiązków. – Dobrze oceniam też to, że rząd na tym nie poprzestaje, tylko będzie pracował również nad nową ustawą dla uczelni. – dodaje prof. Woźnicki. Nie należy jednak oczekiwać, że przepisy powstaną błyskawicznie. Na przygotowanie nowego aktu prawnego rząd dał sobie bowiem trzy lata. 

Tak jest

Tak będzie

Uzasadnienie zmiany

Planowana data wejścia w życie

Studenci

Banki mają czas na podpisanie umowy o kredyt ze studentem do 31 marca. Dopiero po zawarciu kontraktu wypłacana jest pierwsza transza z wyrównaniem od października

Banki będą miały czas na zawarcie umowy o kredyt do końca 31 grudnia. Już w wakacje przed rozpoczęciem studiów będzie można złożyć wniosek o kredyt

Przyśpieszenie wypłacania kredytów, tak aby np. studenci pierwszego roku szybciej otrzymywali pieniądze, które mogą przeznaczyć na utrzymanie na studiach

Od 15 sierpnia 2016 r.

Student może wybrać jedną z dwóch rat kredytu – 600 zł i 800 zł

Student będzie miał cztery raty kredytu do wyboru – jeszcze 400 zł i 1 tys. zł

Dopasowanie kredytu do potrzeb studenta oraz umożliwienie otrzymania kredytu studentom z niższą zdolnością kredytową

Od 15 sierpnia 2016 r.

Doktoranci

Uczelnia może przyznać stypendium doktoranckie. Wynosi ono nie mniej niż 60 proc. minimalnego wynagrodzenia asystenta

Nie mniej niż 50 proc. doktorantów studiów stacjonarnych będzie otrzymywało stypendium doktoranckie

Zmniejszenie liczby osób, które są przyjmowane na studia doktoranckie. Dzięki temu większy procent doktorantów skorzysta ze wsparcia na studiach

Liczba godzin praktyk dydaktycznych rocznie nie może przekraczać 90

Doktorant będzie musiał zaliczyć nie mniej niż 10 godzin i nie więcej niż 60 godzin praktyk

Zmniejszenie obciążeń dydaktycznych doktoratów

1 października 2016 r.

Nauczyciele akademiccy

Naukowiec może uzyskać kolejny stopień naukowy za m.in. publikacje

Naukowiec będzie mógł uzyskać stopień naukowy za wdrożenia

Zachęcanie naukowców do prowadzenia badań naukowych, których efektem jest ich komercjalizacja

Od roku akademickiego 2016/2017

Uczelnia musi przeprowadzać otwarty konkurs na każde stanowisko w wymiarze przewyższającym połowę etatu

Uczelnia nie będzie musiała przeprowadzać konkursu w przypadku awansowania akademika na wyższe stanowisku po uzyskaniu przez niego kolejnego stopnia lub tytułu naukowego

Likwidacja procedury biurokratycznej

1 października 2016 r.

Nauczyciel akademicki potrzebuje zgody rektora na drugi etat

Nauczyciel nie będzie potrzebował zgody na pracę w szkole, centrum kształcenia ustawicznego czy szkole artystycznej

Poszerzenie katalogu podmiotów, w których może pracować akademik bez zgody

1 października 2016 r.

Nauczyciel akademicki jest oceniany nie rzadziej niż co dwa lata

Nauczyciel będzie oceniany nie rzadziej niż co cztery lata

Dostosowanie oceny okresowej do specyfiki pracy nauczycieli akademickich

1 października 2016 r.

Uczelnie

Uczelnie do 30 czerwca 2016 r. powinny dostosować swoje nazwy do wymogów ustawy. Możliwości używania w nazwie szkoły wyższej jednego z wyrazów: „uniwersytet”,

„uniwersytet techniczny”, „uniwersytet tzw. przymiotnikowy”, „politechnika”, „akademia”, uzależnione są od liczby posiadanych przez nią uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora

Wydłużenie terminu. Uczelnie będą miały czas na dostosowanie nazw do 30 czerwca 2020 r.

Zbliżający się termin wykonania obowiązku wynikającego ustawy ogranicza szanse niektórych uczelni, w tym uniwersytetów,

na spełnienie warunków

14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw

Uczelnie mają obowiązek sprawdzania prac w systemach antyplagiatowych

Uczelnie będą miały obowiązek sprawdzania prac w systemach antyplagiatowych od roku akademickiego 2018/2019

MNiSW pracuje nad jednolitym systemem antyplagiatowym, który udostępni wszystkim uczelniom nieodpłatnie

14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw

Senat uczelni ma obowiązek podać liczbę miejsc na danym kierunku studiów dla osób, dla których jest to kolejny fakultet

Senat uczelni nie będzie musiał podawać liczby miejsc na danym kierunku dla osób, dla których jest to kolejny fakultet

Zdjęcie ograniczenia w podejmowaniu kolejnych studiów na kierunkach bezpłatnych. Liczba miejsc na drugim kierunku studiów nie będzie limitowana

1 października 2016 r.

Uczelnia, która chce zbadać losy swoich absolwentów, może dysponować tylko ich imionami, nazwiskami i adresami

Uczelnia będzie mogła dysponować także adresem poczty elektronicznej i numerem telefonu

Ułatwienia prowadzenia monitoringu karier zawodowych absolwentów

1 października 2016 r.

Likwidacja, zmiana nazwy oraz połączenie uczelni zawodowej są inicjowane na wniosek sejmiku województwa lub rektora

Likwidacja, zmiana nazwy lub konsolidacja uczelni zawodowych będą mogły być inicjowane również na wniosek ministra

Doprecyzowanie uprawnień ministra

1 października 2016 r.

Uczelnia niepubliczna musi przedkładać ministrowi sprawozdanie z wykonania planu rzeczowo – finansowego

Uczelnia niepubliczna nie będzie musiała go przesyłać do ministra. Jedynie przekaże sprawozdanie o wykorzystaniu środków, które dostała z budżetu państwa

Zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla uczelni niepublicznych

1 stycznia 2017 r.