Prawo przewiduje możliwość ponoszenia odpowiedzialności przez pracowników za szkody wyrządzone pracodawcy czy osobom trzecim, nawet gdy zostały one pokryte z polisy zakupionej przez pracodawcę. Rok temu zostały znowelizowane przepisy kodeksu cywilnego, który w art. 828 przewidywał, że nie przechodzą na zakład ubezpieczeń roszczenia ubezpieczającego przeciwko osobom, z którymi ubezpieczający pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, lub za które ponosi odpowiedzialność. W wyniku nowelizacji wykreślono tę drugą grupę osób, do których zalicza się m.in. pracowników.

Co to oznacza w praktyce? Towarzystwo może żądać zwrotu wypłaconej kwoty w ramach tzw. postępowania regresowego od sprawcy szkody, czyli pracownika. Tak będzie, jeśli pracodawca nie zmodyfikuje standardowej umowy ubezpieczenia mienia. Nowa umowa powinna zawierać zapis, że prawo do regresu jest wyłączone w stosunku do pracowników lub innych osób, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność. Alternatywą jest wpisanie tych osób do polisy jako osób ubezpieczonych.

W większości umów ubezpieczenia OC firmy pracownicy mają status chroniący ich przed ewentualnymi roszczeniami regresowymi, w przypadku gdy towarzystwo wypłaci odszkodowanie osobie poszkodowanej przez pracownika.

Zdarzają się jednak umowy ubezpieczeniowe, które nie uznają pracownika za ubezpieczonego i traktują go jako osobę trzecią - wtedy, po wypłacie odszkodowania, towarzystwo ma prawo do regresu.

Załóżmy, że kelnerka, niosąc gorącą kawę, potyka się i oblewa wrzątkiem klienta. Poszkodowany będzie miał roszczenie do restauratora o pokrycie kosztów ewentualnego leczenia oparzeń, zadośćuczynienia za ból i cierpienie (szczególnie wysokie, jeśli uszkodzenia są trwałe i widoczne). Jeśli ten ma standardową polisę odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, roszczenie będzie pokrywał jego ubezpieczyciel. Wypłaci on poszkodowanemu pieniądze, ale zgodnie ze wspomnianym przepisem kodeksu cywilnego będzie mógł żądać od sprawcy szkody zwrotu wypłaconych kwot, bo pracownik jako osoba trzecia nie będzie objęta polisą. Tylko traktowanie pracownika jako ubezpieczonego będzie chroniło przed takim regresem.

JAK ZADBAĆ O INTERESY PRACOWNIKÓW

• Zmienić umowę ubezpieczenia poprzez zapisanie w niej, że prawo do regresu, czyli żądania zwrotu przez towarzystwo wypłaconych poszkodowanemu kwot, jest wyłączone w stosunku do pracowników lub innych osób, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność.

• Zdefiniowanie pracowników jako osób ubezpieczonych w ramach polisy odpowiedzialności cywilnej pracodawcy, powoduje, że nie mają oni prawa do korzystania z ochrony w ramach OC pracodawcy, jeśli coś się im stanie z jego winy. Żeby tego uniknąć, trzeba dodatkowo wprowadzić tzw. klauzulę odpowiedzialności wzajemnej lub klauzulę OC pracodawcy, które będą dawały pracownikom uprawnienie.