statystyki

Żądania związku zawodowego zgłaszane w sporze zbiorowym muszą być realne

autor: Janusz Żołyński11.02.2016, 09:27; Aktualizacja: 16.02.2016, 20:33
praca, pracownik, zebranie

Związek zawodowy wszczynający spór zbiorowy może przedstawić pracodawcy jedno bądź wiele żądań. źródło: ShutterStock

Związek zawodowy wszczął spór zbiorowy. Wśród kilku z przedstawionych żądań było utrzymanie niezmiennego zatrudnienia i tym samym zakaz dokonywania zwolnień pracowników z pracy przez 20 lat, a w przypadku ich przeprowadzenia – wypłaty odszkodowania w wysokości wynagrodzenia proporcjonalnie do upływu 20-letniego okresu ochrony. Czy związek zawodowy może stawiać takie żądania pracodawcy, a zatem czy spór zbiorowy i strajk są legalne?

reklama


reklama


Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych nie daje wprost odpowiedzi na przedstawione pytanie. Związek zawodowy wszczynający spór zbiorowy może przedstawić pracodawcy jedno bądź wiele żądań. Ich liczba nie jest ustawowo ograniczona. Tym niemniej, zgodnie z art. 1 wskazanej ustawy, przedmiotem sporu zbiorowego mogą być tylko i wyłącznie warunki pracy, płacy, świadczenia socjalne i prawa oraz wolności związkowe. Żądanie utrzymania zatrudnienia na niezmienionym poziomie co do zasady mieści się w katalogu warunków pracy.

Na etapie wszczęcia sporu zbiorowego ustawa nie określa maksymalnej wysokości żądania stawianego pracodawcy. Ograniczenia co do wysokości żądań przepisy wprowadzają dopiero w przypadku podjęcia decyzji o rozpoczęciu akcji strajkowej. Otóż w art. 17 ust. 3 ustawy wskazuje się, że przy podejmowaniu decyzji o ogłoszeniu strajku należy wziąć pod uwagę współmierność żądań do ewentualnych strat związanych ze strajkiem. Współmierność ta w prawie pracy jest określana zasadą adekwatności socjalnej. Oznacza ona, że strajk nie powinien mieć miejsca, a jeżeli zostaje ogłoszony, to powinien być przerwany lub zawieszony, gdy – oceniając rzecz obiektywnie – straty nim spowodowane pozostają niewspółmierne do osiągnięcia jego głównego celu. Prawo nie zezwala na prowadzenie strajku o wszystko i w każdej sytuacji. Legalna akcja musi być proporcjonalna i tym samym musi być uzasadnionym środkiem do osiągnięcia dopuszczalnego celu. Z tego też względu należy uznać, że żądania stawiane pracodawcy muszą być realne i możliwe do zrealizowania przez niego nie tylko obecnie, lecz również w przyszłości. Żądanie utrzymania niezmienionego zatrudnienia przez wiele lat jest nierealne z uwagi na zmieniające się warunki gospodarcze.

Stanowisko powyższe wynika z orzecznictwa sądowego, które wskazuje, jakie żądania są racjonalne i rzeczywiste. W uzasadnieniu do wyroku Sądu Najwyższego z 27 listopada 1997 r. (sygn. akt I PKN 393/97) stwierdzono, że współmierność, która przybiera prawną postać zasady proporcjonalności, nie wyklucza wartościowania formy strajku. Z tego względu organizator sporu zbiorowego i strajku jest zobowiązany do zachowania proporcji, a więc dokonania oceny wysokości stawianych żądań w stosunku do strat (kosztów), jakie z tego tytułu może ponieść pracodawca. Jeżeli żądania są ekstremalne lub gdy w wyniku ich zrealizowania pracodawca mógłby ponieść straty niewspółmierne do korzyści osiągniętych przez pracowników, mogące następnie skutkować pogorszeniem się sytuacji samych zatrudnionych, a nawet doprowadzeniem pracodawcy do likwidacji lub upadłości, to należy je uznać za sprzeczne z ustawą. Wtedy spór zbiorowy może zostać uznany za nielegalny. W szczególności będzie to dotyczyć sporu o żądania, których pracodawca z oczywistych powodów nie będzie mógł spełnić.


Pozostało jeszcze 45% treści

PROMOCJA
Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc już od 33,00 złZamów abonament

Przeczytaj artykuł
Koszt SMS-a 2,46 złZapłać sms-emMasz już kod?
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Polecane