W opinii organów rentowych prawo do proporcjonalnego obniżenia daniny – w zależności od liczby dni choroby – mają wyłącznie osoby opłacające składki od najniższej podstawy wymiaru. Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 121) kwota ta nie może być niższa niż 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W ocenie ZUS z takiej możliwości nie mogą natomiast korzystać prowadzący firmy odprowadzający daniny ubezpieczeniowe w wyższej wysokości. I właśnie w tej sprawie rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra pracy i polityki społecznej.

RPO wskazuje, że z ustawy systemowej nie wynika, aby doszło do zawężania możliwości skorzystania z proporcjonalnego zmniejszenia wysokości daniny wyłącznie sytuacji, kiedy składki są odprowadzane od minimalnej kwoty. Skoro więc prawo do proporcjonalnego pomniejszenia podstawy wymiaru przyznano osobom płacącym daniny na preferencyjnych zasadach, to tym bardziej nie ma żadnych podstaw do tego, aby pozbawiać takiego przywileju przedsiębiorców płacących wyższe składki.

Zdaniem rzecznika odmienna interpretacja przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowania ubezpieczonych, którzy zadeklarowali podstawę wymiaru składek w minimalnej kwocie.