Zmianę w tym zakresie przewiduje projekt nowelizacji ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia oraz instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.). Został on przygotowany przez senacką komisję praw człowieka, praworządności i petycji – w odpowiedzi na petycję Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzin Osób Niepełnosprawnych „Razem możemy więcej”. Obecnie otrzymujący świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna, po śmierci swojego podopiecznego pozostaje często bez środków do życia. Osoby te mogą wprawdzie zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotne, ale nie mają prawa do zasiłku. Opieka nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie jest bowiem traktowana jako praca.

– Problem braku finansowego wsparcia dotyczy w szczególności osób pobierających specjalny zasiłek lub zasiłek dla opiekuna. Zajmują się one swoimi rodzicami, którzy zazwyczaj są w podeszłym wieku – mówi Marzena Szuleta, kierownik biura świadczeń rodzinnych Urzędu Miasta w Kaliszu.

Dodaje, że opiekunowie niepełnosprawnych członków rodziny często przez wiele lat pozostają poza rynkiem pracy i trudno jest im w krótkim czasie znaleźć zatrudnienie. Dlatego przyznanie im zasiłku dla bezrobotnych pomogłoby w przetrwaniu najtrudniejszego okresu kilku miesięcy po śmierci członka rodziny.

Senacki projekt zakłada, że były opiekun uzyska prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli otrzymywał jedno z trzech wspomnianych świadczeń opiekuńczych przez minimum 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających okres zarejestrowania w urzędzie pracy.

Początkowo senatorowie wstrzymywali się ze składaniem własnego projektu zmian w ustawie o promocji zatrudnienia, ponieważ swoje rozwiązania w tym zakresie przygotowywał rząd. Miały one być elementem większej reformy zasad przyznawania świadczeń za opiekę nad niepełnosprawnymi, związanej z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego. Jednak ze względu na liczne zastrzeżenia i uwagi, projekt jest cały czas na etapie konsultacji. Szanse uchwalenia tej nowelizacji maleją, ponieważ parlament przed końcem kadencji zbierze się już tylko kilka razy. Dlatego senatorowie postanowili nie czekać dłużej na rząd.

Propozycja przygotowana przez resort pracy jest o tyle korzystniejsza dla opiekunów, że przewiduje jeszcze jedną okoliczność – poza śmiercią niepełnosprawnego krewnego – kiedy mogliby otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych. Chodzi o sytuację, gdy orzeczenie o niepełnosprawności osoby, nad którą sprawowana jest opieka, utraciło ważność.

68 mln zł ma kosztować wypłacanie zasiłków dla bezrobotnych byłym opiekunom