Reguły ubiegania się o świadczenia są takie same dla wszystkich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. A to oznacza, że samorządowcy, jeśli są długotrwale chorzy, nie muszą od razu przechodzić na rentę z tytułu niezdolności do pracy. Jeśli ubezpieczony po wyczerpaniu okresu pobierania zasiłku chorobowego nadal jest niezdolny do wykonywania obowiązków, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie takiej zdolności, może się ubiegać o świadczenie rehabilitacyjne.

Przysługuje ono przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, ale nie dłużej niż przez 12 miesięcy. I to bez względu na liczbę osób zatrudnionych w urzędzie czy zajmowane w nim stanowisko.

Lekarz decyduje

O potrzebie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego orzeka lekarz orzecznik ZUS. Urzędnik pragnący skorzystać z takiego rozwiązania musi więc złożyć wniosek (druk ZUS Np-7). Do niego powinno być dołączone zaświadczenie o stanie zdrowia (druk ZUS N-9), wypełnione przez lekarza.

Osoba ubiegająca się o taką pomoc powinna dostarczyć do ZUS także wywiad zawodowy z miejsca pracy (druk ZUS N-10). Oznacza to, że starający się o wsparcie musi zadbać o dokładne opisanie rodzaju pracy wykonywanej w urzędzie. Jeśli niezdolność do świadczenia zadań przez samorządowca czy urzędnika państwowego jest spowodowana wypadkiem przy pracy, to ubiegając się o świadczenie, obowiązkowo powinien on przekazać do ZUS protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.

Jeżeli świadczenie jest wypłacane przez ZUS, to do jego uzyskanie w przypadku pracowników niezbędne jest dodatkowo zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3. Nie jest ono wymagane, jeżeli było złożone do ustalenia prawa do zasiłku chorobowego i zmianie nie uległy okoliczności mające wpływ na prawo, wysokość i podstawę wymiaru świadczenia.

Dodatkowo do wypłaty za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia osoba ubiegająca się o pomoc składa oświadczenie o:

● zaprzestaniu i niepodjęciu działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia, obowiązkowo lub dobrowolnie, ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającej prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby,

● nieustaleniu prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Takie oświadczenia może być złożone na druku ZUS Z-10.

Wysokość wypłaty

Świadczenie rehabilitacyjne jest wypłacane samorządowcom w wysokości 90 proc. wynagrodzenia lub przychodu, które stanowiło podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych 90 dni pobierania wsparcia. Pomoc w wysokości 100 proc. otrzymuje się, tylko jeśli niezdolność do pracy przypada na okres ciąży lub została spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. W pozostałych przypadkach kwota zasiłku wynosi 75 proc. wynagrodzenia.

Od tej zasady obowiązuje jednak odstępstwo. Jeżeli urzędnik państwowy zostaje poddany rehabilitacji zawodowej lub przysposobieniu do innej pracy, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia przez okres dwunastu miesięcy. Możliwość taką daje art. 10 ust. 5 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 269). Zasada ta wynika ze specjalnej ochrony tej grupy zatrudnionych.

74,4 tys. świadczeń rehabilitacyjnych miesięcznie wypłaca ZUS osobom uprawnionym

105,2 mln zł miesięcznie ZUS przeznacza na wypłaty świadczeń rehabilitacyjnych