Kolejna nowelizacja ustawy o ZFŚS, wprowadzona przez ustawę z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235), umożliwiła pracodawcom dokonywanie nowych odpisów na fundusz. Z dniem wejścia w życie ww. ustawy, tj. od 4 kwietnia 2011 r., uległa zmianie definicja działalności socjalnej.


Obecnie przez działalność socjalną należy rozumieć usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Natomiast przez zakładowe obiekty socjalne należy rozumieć ośrodki wczasowe i kolonijne, domy wypoczynkowe, sanatoria, ogrody działkowe, obiekty sportowo-rekreacyjne, żłobki, kluby dziecięce i przedszkola oraz obiekty służące działalności kulturalnej.

Zwiększenie odpisu na ZFŚS

Wysokość odpisu podstawowego na fundusz na jednego pracownika wynosi w 2012 r.

– 1093, 93 zł. Po nowelizacji pracodawca, który przeznaczy kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego z odpisu podstawowego na założenie żłobka lub klubu dziecięcego, będzie mógł zwiększyć o 7,5 proc. odpis podstawowy na fundusz. Warunkiem dokonania zwiększenia jest przeznaczenie przez pracodawcę całości zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego. Wpłacone odpisy na ZFŚS stanowią koszt uzyskania przychodu.

Ważne: Ustawa daje pracodawcy możliwość zwiększenia odpisu podstawowego tylko w przypadku utworzenia zakładowego żłobka lub klubu dziecięcego. Do zwiększenia odpisu podstawowego nie uprawnia więc utworzenie zakładowego przedszkola lub innej formy działalności przedszkolnej, a także dofinansowanie opieki nad dziećmi w placówkach wybranych przez rodziców

Dofinansowanie dla pracowników

Po zmianach pracownicy, których dzieci uczęszczają do żłobków, klubów dziecięcych lub przedszkoli, mogą ubiegać się o dofinansowanie związanych z tym opłat ze środków ZFŚS.

Nie oznacza to jednak, że każdy pracodawca, u którego funkcjonuje ZFŚS, ma obowiązek utworzenia przyzakładowego żłobka, klubu dziecięcego lub przedszkola czy też dofinansowania czesnego za przedszkole dziecka pracownika. Jest to uprawnienie, z którego pracodawca może, ale nie musi skorzystać. Zasady gospodarowania środkami ZFŚS, w tym przeznaczania ich na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej, określa regulamin funduszu. Treść regulaminu i każdą jego zmianę pracodawca ma obowiązek uzgodnić z zakładową organizacją związkową, a jeżeli u pracodawcy nie działają związki zawodowe, z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. Jeżeli więc pracodawca i związki zawodowe lub przedstawiciel pracowników postanowią skorzystać z możliwości wprowadzonej nowelizacją i rozszerzyć zakres działalności socjalnej o nowe formy pomocy, to konieczne będzie dokonanie odpowiednich zmian w regulaminie funduszu.

Pomoc z ZFŚS powinna być przyznawana według kryterium socjalnego, tj. przy uwzględnieniu sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby ubiegającej się o świadczenie. Wysokość ewentualnych dopłat przyznanych pracownikom, których dzieci przebywają w żłobkach, klubach dziecięcych lub przedszkolach, powinna więc być zróżnicowana i dostosowania do ich indywidualnej sytuacji.

Do zadań żłobka i klubu dziecięcego należy w szczególności: zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych, zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka, prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwych do jego wieku.

Zwolnienie podatkowe

Odpisy i zwiększenia odpisów na ZFŚS są kosztami uzyskania przychodów pracodawcy, jeżeli środki pieniężne stanowiące równowartość tych odpisów i zwiększeń zostały faktycznie wpłacone na rachunek ZFŚS.

Przedmiotowa ustawa wprowadziła również zmiany w ustawie o PIT. Świadczenia otrzymane z ZFŚS związane z pobytem dzieci osób uprawnionych do tych świadczeń w żłobkach lub klubach dziecięcych nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Od świadczeń socjalnych finansowanych z ZFŚS nie są odprowadzane również składki na ubezpieczenia społeczne.

Fragment regulaminu

„(…)
§ 2. Działalność socjalna z zakładowego z funduszu świadczeń socjalnych obejmuje:
- współfinansowanie różnych form wypoczynku,
- współfinansowanie usług kulturalno-oświatowych i sportowo-rekreacyjnych,
- współfinansowanie opłat za pobyt dzieci osób uprawnionych w żłobku, klubie dziecięcym i przedszkolu lub innej placówce wychowania przedszkolnego,
- udzielanie pomocy materialnej: rzeczowej lub finansowej,
- udzielanie zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe, (…)
§ 3. Dofinansowanie opłat za pobyt dzieci osób uprawnionych w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu lub innej placówce wychowania przedszkolnego przysługuje w wysokości:
- 40 proc. opłat łącznych, jeśli dochód na jednego członka rodziny jest niższy niż połowa minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowym,
- 30 proc. opłat łącznych, jeśli dochód na jednego członka rodziny wynosi co najmniej połowę minimalnego wynagrodzenia, ale jest niższy niż równowartość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowym,
- 25 proc. opłat łącznych, jeśli dochód na jednego członka rodziny wynosi co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku kalendarzowym, ale jest niższy niż 150 proc. tego wynagrodzenia.
Wypłaty do dofinansowania dokonuje się w każdym miesiącu kalendarzowym, po przedłożeniu do wglądu potwierdzenia wpłaty na rzecz placówki i na podstawie kwoty wskazanej w tym potwierdzeniu. (…)”.

Magdalena Sobczak i Kinga Sułot