Rada jest organem powołanym do reprezentowania podwładnych wykonujących pracę u pracodawców – przedsiębiorców, którzy zatrudniają co najmniej 50 osób. Ma ona prawo uzyskiwać informacje i przeprowadzać konsultacje z pracodawcą w imieniu wszystkich osób zatrudnionych przez niego na podstawie umowy o pracę. Zasady jej powoływania i funkcjonowania określa ustawa z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. nr 79, poz. 550 z późn. zm.).

Pracodawca, który zatrudnia więcej niż 50 osób, jest zobowiązany do poinformowania pracowników o osiągnięciu poziomu zatrudnienia, który upoważnia ich do dokonania wyboru rady pracowników. Wybory organizuje pracodawca na podstawie wniosku złożonego przez co najmniej 10 proc. zatrudnionych. Jeśli wniosek taki nie wpłynie – firma nie ma obowiązku zabiegać samodzielnie o powołanie rady.

W skład wspomnianego organu wchodzi od 3 do 7 pracowników, w zależności od ogólnej liczby pracujących. Zgodnie z wspomnianą ustawą pracodawca przekazuje radzie pracowników informacje dotyczące: jego działalności i sytuacji ekonomicznej oraz przewidywanych w tym zakresie zmian; stanu, struktury i przewidywanych zmian zatrudnienia oraz działań mających na celu utrzymanie jego poziomu, a także tych, które mogą powodować istotne zmiany w organizacji pracy lub podstawach zatrudnienia.

Rada może podjąć z pracodawcą konsultacje w tym zakresie. Polegają one na wymianie poglądów oraz podejmowaniu dialogu pomiędzy pracodawcą a radą pracowników. Rada nie posiada uprawnień stanowczych, tzn. pracodawca nie ma obowiązku uzgadniania z nią podejmowanych przez siebie działań – jest zobowiązany do poinformowania jej o swoich zamierzeniach i do przeprowadzenia z nią konsultacji. Obowiązki te ma jednak wykonać w taki sposób, aby rada pracowników w sposób realny mogła wpływać na decyzje pracodawcy dotyczące spraw pracowniczych.