Specjalny zespół roboczy złożony z przedstawicieli resortu pracy i rządowego centrum legislacji przygotował nowy projekt zmian zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Opracowanie nowych propozycji to wynik zastrzeżeń zgłoszonych do wcześniejszego projektu, którego rozwiązania były w opinii Rządowego Centrum Legislacji sprzeczne z konstytucją ze względu na naruszenie zasad równości wobec prawa oraz ochrony praw nabytych.

Zgodnie z nową propozycją prawo do świadczenia pielęgnacyjnego będzie, tak jak do tej pory przysługiwało ojcu, matce, opiekunowi faktycznemu, rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem oraz innym osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym, ale pod dodatkowym warunkiem, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała do ukończenia przez nią 18 lat lub w trakcie nauki, ale nie później niż do 25. roku życia.

W praktyce oznacza to, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego będą mieli głównie rodzice opiekujący się niepełnosprawnym dzieckiem. Ograniczona natomiast zostanie liczba uprawnionych wśród innych osób zobowiązanych do alimentacji, w tym dorosłych dzieci i wnuków, którzy składają wnioski z powodu opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, dziadkiem lub babcią. Jak wskazuje resort pracy, od 2010 roku, kiedy wprowadzone zostały przepisy im to umożliwiające, stanowią oni 83 proc. spośród wszystkich osób, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne.

Problem w tym, że właśnie w tej grupie dochodzi często do fikcyjnego sprawowania opieki i wyszukiwania niepełnosprawnego członka rodziny lub takiego, który po zgłoszeniu do zespołu orzekającego o niepełnosprawności, otrzymywał odpowiedni jej stopień, gwarantujący opiekunowi świadczenia. Takie nadużycia są też powodem przeprowadzania nowelizacji.

– Jeżeli zmienią się przepisy w tym względzie, orzeczenie będzie musiało wyraźnie określać termin powstania niepełnosprawności – mówi Eliza Dygas, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku.

Przyjęcie takiego rozwiązania nie oznacza natomiast, że inne osoby obciążone obowiązkiem alimentacyjnym będą w ogóle pozbawione pomocy. One będą mogły się ubiegać, tak jak było to wcześniej proponowane, o specjalny zasiłek opiekuńczy, wynoszący 520 zł. Jego przyznanie będzie jednak uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego obowiązującego w świadczeniach rodzinnych, wynoszącego 583 zł na osobę w rodzinie (w związku z decyzją rządu będzie ono od 1 listopada wynosić 623 zł)

Nowy projekt, tak jak poprzedni, przewiduje też okres przejściowy dla osób, które obecnie otrzymują świadczenie pielęgnacyjne. Zachowają oni do niego prawo do 30 czerwca przyszłego roku. Po wygaśnięciu decyzji będą mogły ponownie starać się o świadczenie pielęgnacyjne według nowych zasad lub o specjalny zasiłek opiekuńczy.

Teraz projekt ponownie trafi pod obrady Komitetu Stałego Rady Ministrów, nowelizacja ma wejść w życie od 1 stycznia 2013 r.

Przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, które od 1 listopada będzie wynosić 623 zł na osobę w rodzinie

Etap legislacyjny

Projekt