Pracownik może wykorzystać zaległy wypoczynek do końca trzeciego, a nie pierwszego kwartału następnego roku – stanowi wchodząca w życie 1 stycznia 2012 r. ustawa deregulacyjna. Wszystko wskazuje jednak na to, że nowe przepisy nie dotyczą udzielania niewykorzystanego urlopu w 2012 roku i w praktyce będą stosowane dopiero rok później.

– Pracownicy nabywają prawo do urlopu wypoczynkowego 1 stycznia danego roku kalendarzowego. A 1 stycznia 2011 r. obowiązywał przepis, że urlopu niewykorzystanego udziela się do końca marca następnego roku – tłumaczy Katarzyna Grzybowska-Dworzecka, adwokat z Otwocka.

Prawo nie powinno działać wstecz. Dlatego do urlopu zyskanego przed wejściem w życie ustawy deregulacyjnej powinny być stosowane obowiązujące dotychczas zasady jego udzielania. Oznacza to, że do końca września powinien być udzielany dopiero urlop zaległy za 2012 rok (czyli wykorzystywany w 2013 roku).

Opinie prawników w tej sprawie są jednak podzielone.

– Na pewno ustawa powoduje wątpliwości. Jednak moim zdaniem w stosunku do zaległego urlopu za rok 2011 należy już stosować nowe przepisy – mówi Izabela Zawacka, radca prawny z Wojewódka i Wspólnicy Kancelaria Prawa Pracy.

Piotr Wojciechowski, prawnik z Kancelarii Gujski Zdebiak, uważa, że za tym rozwiązaniem przemawia m.in. to, że ustawa deregulacyjna nie zawiera przepisów przejściowych. Nowe przepisy powinny więc być stosowane od 1 stycznia 2012 r., czyli od momentu ich wejścia w życie.

– Tym bardziej że można je uznać za korzystniejsze dla pracowników od obowiązujących dotychczas – mówi Katarzyna Dulewicz, radca prawny i partner CMS Cameron McKenna.

Nowe przepisy spowodują to, że pracownicy będą mogli oszczędzać urlop w danym roku, aby w następnym skorzystać z dłuższego wypoczynku w atrakcyjnym okresie. W ten sposób, jeśli zatrudniony będzie miał np. 15 dni zaległego urlopu, może połączyć je z wypoczynkiem przysługującym mu za bieżący rok i skorzystać nawet z dwóch miesięcy wolnego. Aby tak się stało, konieczna jest jednak zgoda pracodawcy. To on podejmuje ostateczną decyzję w sprawie terminu wypoczynku (także tego zaległego).

– Urlop nadal należy planować w danym roku kalendarzowym, za który on przysługuje. W następnym roku udziela się go tylko osobom, które z obiektywnych przyczyn nie wykorzystały go wcześniej – przypomina Katarzyna Grzybowska-Dworzecka.

Podkreśla, że firmy zyskają większą swobodę w udzielaniu zaległego wolnego. Teraz mają z tym problem, bo pierwszy kwartał to często okres wzmożonej pracy (ze względu na tworzenie bilansów rocznych i wdrażanie budżetów) i wzmożonych absencji chorobowych. W tym czasie trudno planować podwładnym zaległy wypoczynek. Udzielenie urlopu w późniejszym terminie (do końca września) rozwiąże te problemy. Nie będzie już też wykroczeniem, które jest zagrożone grzywną lub mandatem.

Podstawa prawna

Ustawa z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 232, poz. 1378).