Miejsce pracy pracownika znajduje się w rogu pokoju, gdzie brakuje dostatecznej ilości światła dziennego, a oświetlenie elektryczne nie działa prawidłowo. Ponadto jego biurko jest za niskie w stosunku do jego wzrostu, co powoduje niewygodną i wymuszoną pozycję podczas pracy. Pracodawca od kilku miesięcy obiecuje poprawę sytuacji, ale faktycznie nic się nie zmienia.

W opisanej sytuacji pracownik ma prawo domagać się zmian na jego stanowisku. Bezpieczne i higieniczne warunki pracy (BHP) powinny być bowiem zapewnione od początku wykonywania pracy i nic nie usprawiedliwia odmiennego stanu rzeczy. W wyroku z 29 stycznia 2010 r. WSA w Szczecinie (II SA/Sz 1182/09, niepubl.) stwierdził, że obowiązki pracodawcy w zakresie bhp mają charakter bezwarunkowy, ponieważ obciążają go niezależnie od sposobu pełnienia świadczeń przez podwładnego. Muszą one bowiem być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego w postaci wypłaty równowartości niedotrzymanego świadczenia.

Powstrzymanie się od pracy

Firma oraz osoba kierująca podwładnymi są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy dotyczące ochrony pracy, w tym przepisy oraz zasady bhp. W razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca jest obowiązany wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne lub do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy. Istotne jest przy tym, że przepisy nie przewidują wymogu, aby zagrożenie było poważne lub ciężkie.

Samo powstrzymanie się od wykonywania pracy może jednak nie wystarczać ze względu na rodzaj zagrożenia i wówczas pracownik mógłby oddalić się z miejsca zagrożenia. To także wymaga niezwłocznego zawiadomienia przełożonego.

Takie działania podwładnego nie mogą skutkować decyzją pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę. W wyroku z 9 maja 2000 r. SN (I PKN 619/99, OSNAPiUS 2001/20/610) wyjaśnił, że powstrzymywanie się zatrudnionego od wykonywania pracy w warunkach nieodpowiadających przepisom bhp nie stanowi naruszenia obowiązku świadczenia pracy tylko wtedy, gdy zawiadomił on o tym niezwłocznie przełożonego. Ponadto za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach opisanych wyżej podwładny zachowuje prawo do wynagrodzenia.