Zgodnie z najnowszym planem finansowym na 2011 rok Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczy na dopłaty do sprzętu i środków ortopedycznych około 603 mln zł. To kwota porównywalna z tą przekazaną na ten cel w 2010 r. Plan nie uwzględnił jednak podwyżki VAT na tego typu sprzęt. Pomimo uwolnienia rezerwy NFZ nie przeznaczył żadnych dodatkowych środków na refundację sprzętu dla osób niepełnosprawnych i przewlekle chorych.

– Ostatnia podwyżka VAT do 8 proc. oraz planowane wzrosty do 9 i 10 proc. doprowadzą do tego, że duża grupa pacjentów będzie w praktyce w ogóle pozbawiona dostępu do sprzętu – podkreśla Witold Włodarczyk, dyrektor generalny Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Wyrobów Medycznych Polmed.

Dostęp niepełnosprawnych do sprzętu ortopedycznego ograniczają także limity narzucane przez Ministerstwo Zdrowia, które określają, do jakiej wysokości i jak często NFZ może refundować zakup sprzętu. W niektórych grupach produktów nie były one zmieniane od 10 lat, a więc realnie stale się obniżają. Najgorsza sytuacja dotyczy grupy wyrobów protetycznych na zamówienie. Pacjenci muszą dopłacać praktycznie do każdego wyrobu. Udział środków publicznych w finansowaniu zakupu protezy wynosi od 2 do 35 proc.(w zależności od danego wyrobu). Resztę musi dopłacić pacjent, a wysokość dopłat to kilka do kilkudziesięciu tys. zł. Dodatkowo na realizację zlecenia pacjenci muszą czekać. Wielomiesięczne kolejki dotyczą m.in. wózków inwalidzkich, protez kończyn, aparatów słuchowych, pomp infuzyjnych. Np. pacjenci z województwa pomorskiego oczekują 20 miesięcy na aparaty słuchowe.

Zdaniem ekspertów ograniczony poziom refundacji środków i sprzętu dla osób niepełnosprawnych powoduje, że część z nich wcześniej czy później wymaga hospitalizacji.

– To oznacza dodatkowe wydatki dla systemu – podkreśla Marek Balicki, poseł Sojuszu Lewicy Demokratycznej, były minister zdrowia.

Zdaniem ekspertów NFZ powinien opracować wieloletnią strategię refundacji sprzętu ortopedycznego i wyrobów medycznych. Ten ogranicza się obecnie do działań doraźnych.

– Nakłady na zaopatrzenie w sprzęt medyczny i środki pomocnicze od 2004 roku systematycznie rosną – odpowiada Andrzej Troszyński, rzecznik prasowy centrali Narodowego Funduszu Zdrowia.

Dodaje, że najnowszy plan finansowy funduszu zwiększył wydatki na ten cel o ponad 3 mln zł.