Wczasy organizowane we własnym zakresie pozwalają pracownikom lepiej dostosować sposób wypoczynku do swoich preferencji i potrzeb. Co więcej, zgodnie z ustawą o ZFŚS, z dnia z 4 marca 1994 r., dodatkowe środki można uzyskać zarówno na wakacje spędzone w kraju, jak i za granicą.

Z funduszu socjalnego pracodawca może sfinansować także wypoczynek dzieci swoich pracowników. Zwyczajowo zatrudnionemu przysługuje jedna forma dofinansowania wypoczynku letniego lub zimowego w roku kalendarzowym dla każdego dziecka w wieku do lat 18. Wypoczynek najmłodszych powinien być zorganizowany przez uprawniony podmiot oraz udokumentowany przez rodzica (np. fakturą lub potwierdzeniem wpłaty za obóz lub kolonię). Co ważne pracownik może wystąpić o wsparcie wypoczynku swojego i dzieci, nawet w sytuacji, gdy takie samo świadczenie otrzymał w swoim zakładzie pracy jego współmałżonek - istotne jest tutaj tylko kryterium dochodowe.

Komu przysługuje?

Ze świadczeń funduszu socjalnego mają prawo korzystać pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, niezależnie od jej rodzaju oraz od wymiaru czasu pracy. Ale również pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych, emeryci i renciści, którzy rozwiązali umowę o pracę w związku z przejściem na emeryturę lub rentę oraz członkowie ich rodzin.

Pracownicy, powinni mieć dostęp do informacji dotyczących zasad ubiegania się o dopłaty do wczasów oraz wysokości dofinansowania w danym roku. Służy temu Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, który powinien zostać podany do wiadomości pracowników i udostępniany w sposób przyjęty w firmie.

− O dopłaty zwyczajowo można się starać raz w roku i dotyczą one urlopu, który trwa 14 dni kalendarzowych. Wymiar ten związany jest z regulacjami art. 162 kodeksu pracy, według których co najmniej jedna część wypoczynku pracownika powinna obejmować 14 kolejnych dni kalendarzowych – mówi Alicja Biernat, prawnik w TGC Corporate Lawyers.

− Nie wyklucza to jednak dofinansowania krótszych urlopów pracowniczych. Zależy to od stanu środków funduszu przeznaczonych na te cele. Zamożniejsi pracodawcy mogą przewidzieć dopłaty np. do krótkich wycieczek czy też innych form wypoczynku – podkreśla Alicja Biernat.

W regulaminie ZFŚS powinien być także określony termin wypłaty świadczeń pieniężnych na tzw. „wczasy pod gruszą”. Może to nastąpić przed lub po rozpoczęciu urlopu, praktyka wskazuje, że ze względu na przeznaczenie tych środków (tj. pomoc finansową w wykupieniu i zorganizowaniu wczasów), powinny być one wypłacane raczej przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego.

Kryteria przyznawania świadczenia

Świadczenia z ZFŚS, w tym dofinansowanie różnych form wypoczynku, nie mogą być przez pracodawcę rozporządzane w dowolny sposób. Podział środków finansowych
z funduszu socjalnego może odbywać się wyłącznie na zasadach i według rygorów przewidzianych w ustawie o ZFŚS i zmierzać jedynie do realizacji celów socjalnych. Zgodnie z art. 8.1 ustawy o funduszu socjalnym, przyznanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat zależy od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.

Nie można również uzależniać wysokości dofinansowania czy też rodzaju wczasów (np. krajowe lub zagraniczne) od stanowiska pracownika, kwalifikacji, pozycji w strukturze firmy, rodzaju obowiązków pracowniczych czy też wreszcie stażu pracy. Kryterium przyznania dofinansowania jest wysokość dochodów osób, które wraz z pracownikiem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W przepisach brakuje doprecyzowania w jaki sposób pracodawca powinien określać kryterium dochodowe, a także, jak powinien uzyskiwać dane od pracowników, dotyczących sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej.