Jak udzielać pierwszego urlopu wypoczynkowego

Pracownik zatrudniony od 1 czerwca na trzymiesięczny okres próbny potrzebuje dnia wolnego, aby załatwić ważną dla siebie sprawę. Jest to jego druga w życiu praca. Pierwszą umowę o pracę zawarł w marcu tego roku. Wtedy jednak świadczył pracę tylko przez 3 tygodnie. Obecny pracodawca kazał mu czekać miesiąc, aż nabędzie prawo do urlopu wypoczynkowego. Pracownik ma wątpliwości, czy nadal (druga umowa) powinien być traktowany jako osoba podejmująca pracę po raz pierwszy.

Pracownik nie musi czekać, aż upłynie miesiąc od jego zatrudnienia w obecnej firmie. Wyjaśnienia wymagają tu jednak dwie kwestie. Po pierwsze trzeba rozstrzygnąć, jak należy rozumieć termin „pierwsza praca” i czy kolejne zatrudnienie w roku kalendarzowym, w którym pracownik rozpoczyna karierę zawodową, można za taką uznać. W opisanym przypadku pracodawca słusznie zdecydował, że tak. Świadczy o tym informacja przekazana pracownikowi, że prawo do urlopu (cząstkowego) zyska on po przepracowaniu miesiąca. Przyjmuje się bowiem, że zasady udzielania pierwszego urlopu stosuje się w całym roku kalendarzowym, w którym pracownik podjął pracę po raz pierwszy, niezależnie od tego, w ilu firmach w danym roku był zatrudniony.

Po drugie wyjaśnienia wymaga kwestia, kiedy mija miesiąc pracy danego pracownika. Co do zasady zależy to od tego, kiedy pracownik rozpoczyna pracę. Jeśli podejmuje on pracę z pierwszym dniem miesiąca, czyli np. 1 marca, wówczas okres jednego miesiąca upływa z ostatnim dniem tego miesiąca (czyli w przedstawionym przykładzie 31 marca). Jeśli pracę podejmuje np. 10 maja (czyli w trakcie miesiąca), to wówczas miesiąc upływa z dniem 9 czerwca.

W opisanej sytuacji pierwsza umowa o pracę pracownika trwała jednak tylko 21 dni. Pracownik nie mógł więc nabyć prawa do urlopu za ten okres, bo nie przepracował wymaganego miesiąca. Te dni mu jednak nie przepadły. Po przepracowaniu brakującego okresu w kolejnym miejscu pracy, tak aby łączny okres zatrudnienia wynosił 30 dni, nabędzie prawo do 1/12 z 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego. Za każde 30 dni zatrudnienia pracownik ten ma bowiem prawo do 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. W opisanym przypadku pracownik swoją pierwszą w życiu pracę wykonywał przez 21 dni. Następnie miał przerwę, a kolejną pracę podjął dopiero 1 czerwca. Prawo do pierwszego (cząstkowego) urlopu nabędzie zatem z upływem 30-dniowego okresu zatrudnienia (liczonego łącznie u obu pracodawców), czyli 9 czerwca.

Podstawa prawna

Art. 153 – 155 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn.zm).

Art. 114 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz.93 z póżn. zm.).