Samorządy mogą realizować programy specjalne z udziałem dyrektorów urzędów pracy, pracodawców i firm szkoleniowych. Takie prawo mają od 1 lutego 2009 r. Programy mają służyć aktywizacji tzw. trudnych bezrobotnych – np. osób długo pozostających bez pracy. Są one finansowane z Funduszu Pracy (FP).

Firmy, które biorą udział w programie specjalnym, dostają z funduszu pomoc publiczną de minimis, na przykład w postaci refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy zatrudnionego bezrobotnego. Obecnie nie muszą one przedstawiać staroście zaświadczenia o już otrzymanej pomocy. To jednak zmienia projekt nowelizacji rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej w sprawie programów specjalnych. Trafił on właśnie do konsultacji. Zgodnie z nim firmy, chcąc do takich programów przystąpić, będą musiały udostępniać właściwemu staroście również informacje o własnej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za trzy ostatnie lata obrotowe.

Projekt dodatkowo wprowadza zmiany ważne dla starostów, którzy ubiegają się o dodatkowe pieniądze na programy specjalne z rezerwy resortu pracy. Będą mieli do nich prawo pod warunkiem, że przedstawią ministrowi oświadczenie, że wszystkie pieniądze z FP na programy zostały już wydane.