Zasiłki rodzinne są przyznawane na podstawie dochodów osiąganych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. To na ich podstawie gmina sprawdza, czy rodzina spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń. Ponieważ obecny okres zasiłkowy rozpoczął się w listopadzie 2010 roku, pod uwagę są brane dochody z 2009 roku.

Jednak jeżeli w międzyczasie, np. w tym roku, nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej rodziny, to gmina uwzględni to, stosując procedurę dochodu utraconego.

Nie każda zmiana dochodu rodziny może być jednak przez gminę uwzględniona. Zasiłek nie będzie przyznany np. w przypadku, gdy rodzic otrzymuje obniżone wynagrodzenie i jego dochody wcześniej zbyt wysokie teraz mieszczą się poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych.

– Przepisy ustawy zawierają zamkniętą listę dochodów, które można traktować jako utracone. Rodzic musiałby więc stracić pracę – mówi Katarzyna Szymańska, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gnieźnie.

Dodaje, że niższe dochody rodziny będą uwzględnione, dopiero gdy rodzina będzie się ubiegała o świadczenia na następny okres zasiłkowy.

Jeden z rodziców, który w takiej sytuacji otrzymał z gminy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku, odwołał się do samorządowego kolegium odwoławczego, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ten w wyroku z 25 lutego 2011 r. (I SA/Wa 17/11) przyznał rację gminie. Stwierdził, że analiza przesłanek utraty dochodu zawartych w art. 3 pkt 23 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) nie pozwala uznać, że obniżenie wynagrodzenia za pracę spowodowało utratę dochodu.

Sąd dodał też, że utrata dochodu występuje w sytuacji, gdy następuje rozwiązanie stosunku prawnego, na podstawie którego osobie lub rodzinie dochód ten przysługiwał. Oznacza to, że czasowe zmniejszenie wysokości danego dochodu nie jest uznawane za dochód utracony, ale i analogicznie czasowe jego zwiększenie nie będzie stanowiło przesłanki uzyskania dochodu.

3 mln dzieci otrzymuje zasiłki