W lutym 2011 roku z pracownikiem przebywającym na urlopie bezpłatnym została zawarta umowa o dzieło. Umowa ta została wprowadzona do systemu płacowego jako umowa-zlecenie, a zatrudniona osoba zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i do zdrowotnego. Umowa została wykazana do ZUS-u na druku ZUS ZUA, z kodem 04 11 XX, a składki rozliczone w raporcie ZUS RCA.

Płatnik, który złożył nieprawidłowe dokumenty rozliczeniowe, musi złożyć ich korektę i poprawić swoją pomyłkę.

Umowa o dzieło w odróżnieniu od umowy-zlecenia nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Od przychodu wypłacanego z umowy o dzieło istnieje jednak obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, gdy umowa taka została zawarta z własnym pracownikiem lub gdy umowa o dzieło jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy.

Należy zaznaczyć, iż w okresie, w którym pracownik przebywa na urlopie bezpłatnym, wzajemne prawa i obowiązki stron stosunku pracy ulegają zawieszeniu. Pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca za ten okres nie wypłaca mu wynagrodzenia. W konsekwencji w zakresie ubezpieczeń społecznych w okresie urlopu bezpłatnego podwładny nie ma statusu „własnego pracownika”. Za pracownika przebywającego na urlopie bezpłatnym firma składa raport ZUS RSA, w którym wykazuje okres udzielonego urlopu i kod świadczenia/przerwy 111 (urlop bezpłatny).

Oznacza to, że od umowy o dzieło zawartej z pracownikiem na urlopie bezpłatnym żadne składki nie powinny być naliczane. Płatnik składek powinien więc złożyć druk ZUS ZWUA z kodem 04 11 XX i wyrejestrować zleceniobiorcę z ubezpieczeń z dniem zgłoszenia, a następnie powinien złożyć korektę złożonego za luty raportu ZUS RCA. W skorygowanym raporcie należy wykazać zerową podstawę wymiaru i zerowe kwoty składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Oprócz korekty raportu należy złożyć także korektę deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.

Po złożeniu korekty dokumentów na koncie płatnika powstanie nadpłata składek, gdyż płatnik odprowadził nienależne składki. Nadpłatę płatnik odzyska, pomniejszając wpłatę należności za kolejny miesiąc. Nienależnie potrącone składki finansowane ze środków ubezpieczonego powinny zostać przez płatnika zwrócone ubezpieczonemu.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).