Pracodawcy zatrudniający pracowników w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze od stycznia 2010 roku są zobowiązani do opłacania za nich składek na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP). Składki te muszą opłacać za pracowników, którzy spełniają łącznie następujące warunki:

● urodzili się po 31 grudnia 1948 r.,

● wykonują pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).

Podstawa wymiaru składki

Składka na FEP wynosi 1,5 proc. podstawy wymiaru i jest opłacana za wszystkich pracowników spełniających powyższe warunki, w tym także za tych, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Podstawę wymiaru składki na FEP stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Istotne jest, że ustalając ją (odmiennie niż przy opłacaniu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) stosuje się ograniczenie do tzw. rocznej podstawy wymiaru. Oznacza to, że składka na FEP nie jest opłacana, gdy podstawa wymiaru przekroczy kwotę odpowiadającą trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone. W 2010 roku roczna podstawa wymiaru wynosiła 94 380 zł, a w 2011 roku wynosi 100 770 zł.

Obowiązek opłacania składek na FEP powstaje z dniem rozpoczęcia wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustaje z dniem zaprzestania wykonywania tych prac.

Obowiązek rozliczenia

Składki na FEP płatnicy składek wykazują wyłącznie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, w której podana jest łączna kwota składek za wszystkich pracowników danego pracodawcy. Składki te nie są wykazywane w imiennym raporcie rozliczeniowym ZUS RCA, dlatego płatnicy muszą przekazać do ZUS informację na formularzu ZUS ZSWA. Pierwszą za 2010 rok mają obowiązek przekazać do ZUS do 31 marca 2011 r. Muszą w niej wyjątkowo zamieścić nie tylko dane dotyczące 2010 roku, ale również informacje dotyczące pracowników, którzy wykonywali prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w 2009 roku, nawet jeżeli praca taka nie była już przez nich wykonywana w 2010 roku.

Należy wyjaśnić, że niektórzy pracodawcy już złożyli druk ZUS ZSWA. Byli do tego zobowiązani, gdy:

● pracownik wystąpił o przyznanie emerytury pomostowej – informację ZUS ZSWA za tego pracownika płatnik musiał złożyć w terminie siedmiu dni od dnia zgłoszenia wniosku (jeżeli pracownik wystąpi o przyznanie emerytury przed złożeniem przez płatnika informacji za poprzedni rok, płatnik jest zobowiązany przekazać do ZUS również dokument za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie siedmiu dni od dnia wpływu wniosku o emeryturę),

● nastąpiło ogłoszenie upadłości lub likwidacji płatnika – informację ZUS ZSWA za bieżący rok należy przekazać nie później niż w dniu złożenia dokumentu wyrejestrowania płatnika – przed złożeniem dokumentu wyrejestrowującego ZUS ZWPA (jeżeli ogłoszenie upadłości lub likwidacji firmy nastąpi przed złożeniem przez płatnika informacji za poprzedni rok, płatnik jest zobowiązany przed zgłoszeniem wyrejestrowania płatnika składek przekazać do ZUS również dokument za poprzedni rok kalendarzowy).