Skargi pracowników do inspekcji pracy na firmy łamiące prawa pracownicze są coraz skuteczniejsze. W ubiegłym roku inspektorzy pracy nałożyli na takich pracodawców blisko 9 tys. mandatów na łączną kwotę 11,1 mln zł. Wnioskowali do firm o usunięcie około 150 tys. nieprawidłowości i wydali ponad tysiąc nakazów więcej niż rok wcześniej (dotyczą one przestrzegania przepisów bhp oraz wypłaty wynagrodzeń w terminie).

Jednocześnie inspektorzy złożyli do sądów 2,7 tys. skarg o ukaranie pracodawców grzywną w maksymalnej wysokości 30 tys. zł (w ubiegłym roku było 2,4 tys. wniosków). Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) pracownicy coraz lepiej znają swoje uprawnienia i potrafią je wyegzekwować od pracodawców.

– W takiej sytuacji firmy nie są jednak bezbronne. Mogą nie tylko odwołać się od decyzji inspektorów pracy, ale także złożyć wniosek o jej zmianę lub uchylenie – mówi Michał Dobrzański z Dobrzański Raczek – Doradztwo Personalne.

O ile zdecydowana większość odwołań jest uznawana za bezzasadne (86 proc. w 2010 r.), to jednak firmom opłaca się starać o zmianę lub uchylenie decyzji inspektora na podstawie art. 154 k.p.a. W 2009 roku aż 8 tys. z 8,9 tys. tego typu wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie. Pracodawcy najczęściej ubiegali się o przesunięcie terminu, w którym należy wykonać decyzję inspektora lub jej złagodzenie ze względu na uwzględnienie trudniej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy.

Jak złożyć skargę do PIP

Skargę na nieuczciwego pracodawcę można złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty (także elektronicznej) lub faksu. W skardze należy podać imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania osoby, która ją składa, nazwę i adres zakładu pracy oraz jak najwięcej szczegółów dotyczących sprawy (rodzaj nieprawidłowości, zarzuty wobec pracodawcy). PIP gwarantuje anonimowość osobom, które złożą skargę, jak również utrzymuje w tajemnicy fakt, że przeprowadzana kontrola ma z nią związek. Najpóźniej po 30 dniach od złożenia skargi pracownik jest powiadamiany o wynikach kontroli.