Firma, która chce sfinansować takie świadczenia z ZFŚS, powinna zwrócić uwagę na to, że środki funduszu można wydatkować wyłącznie na działalność socjalną, zgodnie z kryteriami udzielania pomocy. Z funduszu socjalnego mogą korzystać wyłącznie osoby uprawnione, czyli pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści – byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał takie prawo w regulaminie funduszu, np. osoby zatrudnione w firmie na podstawie umów cywilnoprawnych.

Usługi, świadczenia oraz wysokość dopłat z funduszu muszą zależeć od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej uprawnionych. Wykluczone jest więc przyznawanie ulgowych usług i świadczeń z funduszu ogółowi zatrudnionych w tej samej wysokości. Jest bowiem mało prawdopodobne, by dwie osoby uprawnione pozostawały w jednakowej sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej, a tylko taka (lub bardzo zbliżona) pozwalałaby na przyznanie świadczeń w tej samej wysokości (wyroki SN z 16 sierpnia 2005 r., I PK 12/05, OSNP 2006/11 – 12/182).

Nieprawidłowe jest też różnicowanie zgodnie z kryterium stażu pracy czy też jakości pracy. Gdyby jednak przyznano świadczenia w tej samej wysokości, powinny one pochodzić z własnych środków firmy.

Przy wydatkowaniu świadczeń z funduszu odpowiednim kryterium jest dochód przypadający na jedną osobę we wspólnym gospodarstwie domowym. Im jest on niższy, tym uprawniony powinien więcej uzyskać z funduszu. Ustalenie sytuacji socjalnej pracownika wymaga zebrania danych o stanie rodziny pracownika i dochodzie współmałżonka. W związku z tym w regulaminie często wprowadza się postanowienie o obowiązku przedłożenia rocznego zeznania podatkowego (PIT) w celu wykazania wysokości dochodu zarówno pracownika, jak i jego małżonka. Jest to zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 2 pkt 1 i 5, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).