O zasiłek rodzinny mogą się starać rodzice, których dochody nie przekraczają kryterium dochodowego, które wynosi 504 zł miesięcznie na członka rodziny lub 583 zł, gdy w rodzinie wychowuje się niepełnosprawne dziecko. Do niego są wliczane te dochody, które członkowie rodziny osiągnęli w tzw. roku bazowym, czyli w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W obecnie trwającym okresie zasiłkowym, który rozpoczął się 1 listopada 2010 roku, przy przyznawaniu pomocy gminy biorą pod uwagę dochody praktycznie sprzed dwóch lat, bo z 2009 roku. Ich przedstawiciele wskazują, że przecież od tego czasu sytuacja finansowa rodzica mogła się zmienić.

W takiej sytuacji rodzic powinien o tym poinformować urzędników. Taki obowiązek wynika z art. 25 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Gmina sprawdzi wtedy, czy wyższe dochody rodziny nie spowodowały przekroczenia kryterium dochodowego i tym samym utraty prawa do zasiłku.

– Mimo że taka informacja jest umieszczana w pouczeniu na decyzji przyznającej świadczenia, część osób nie stosuje się do tego obowiązku – mówi Jacek Kalle, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Piotrkowie Trybunalskim.

Beata Bonk, kierownik działu świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Gliwicach, mówi, że takie sytuacje są ujawniane najczęściej, gdy rodzic ubiega się o świadczenia na następny okres zasiłkowy.

– Dokładnie sprawdzamy i pytamy rodziców, czy od roku bazowego nie znaleźli np. pracy – dodaje.

Jeżeli okaże się, że tak było, to rodzic nie tylko nie otrzyma świadczeń na nowy okres zasiłkowy, lecz także gmina będzie żądać zwrotu wypłaconych świadczeń jako nienależnie pobranych.

Jeżeli jednak rodzic nie składa następnego wniosku o świadczenia rodzinne, gmina nie dowie się, że zwiększyły się dochody rodziny.

– Bez informacji o zaistniałej zmianie nie mamy podstawy prawnej do dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych. W trakcie okresu zasiłkowego nie sprawdzamy z urzędu, czy rodzic znalazł pracę i przez to osiąga wyższe dochody – mówi Dorota Stolarek, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPS Bełchatów.

Beata Bonk dodaje, że wtedy zasiłek jest wypłacany do końca okresu zasiłkowego.