statystyki

Jak będziemy dziedziczyć po zmarłych pieniądze z OFE i ZUS bis

autor: Bartosz Marczuk31.01.2011, 18:00; Aktualizacja: 01.02.2011, 15:51
  • Wyślij
  • Drukuj

Wprowadzając nowe subkonto w ZUS, rząd chce dać ubezpieczonym prawo do dziedziczenia tych pieniędzy. Wypłaty nie będą się jednak odbywać w gotówce, ale przelewem na konta emerytalne najbliższych osób i spadkobierców.





Po wprowadzeniu proponowanych przez rząd zmian nic się nie zmieni w mechanizmie dziedziczenia lub w sytuacji rozwodu, jeśli chodzi o pieniądze gromadzone w OFE. Tyle tylko, że będzie ich wpływać na konto dużo mniej. Stąd mniej będzie do odziedziczenia lub podziału.

Rząd w przygotowanym przez siebie projekcie ustawy wpisał zmienione, w porównaniu do OFE, zasady dziedziczenia i podziału środków w razie rozwodu z subkonta ZUS. Choć zapowiada, że będzie dążył do tego, aby były one dokładnie takie same jak w OFE. GUS ma w ciągu dwóch tygodni przygotować szczegółową analizę możliwości wprowadzenia tych zmian. Poniżej omawiamy to, co jest w przygotowanym przez rząd projekcie ustawy. Na początek przypominamy więc, jak obecnie są dziedziczone pieniądze z OFE oraz jak są dzielone w razie rozwodu.

Dziedziczenie z OFE

Uczestnik OFE może dysponować, na wypadek swojej śmierci pieniędzmi zgromadzonymi na jego rachunku emerytalnym. Aby ułatwić ich wypłatę, uczestnik OFE powinien wskazać osobę uposażoną.

Osoby zamężne i żonate, które należą do II filaru, muszą pamiętać, że środki zgromadzone w funduszu emerytalnym stanowią ich majątek wspólny (o ile nie mają podpisanej intercyzy). Wskazując więc jako beneficjenta (uposażonego) jakąś osobę trzecią, małżonek dysponuje tak naprawdę tylko tymi pieniędzmi zgromadzonymi na jego rachunku, które nie są należne małżonkowi z tytułu wspólnoty majątkowej.

Drugą bardzo ważną zasadą, rządzącą wypłatami środków w razie śmierci członka OFE, jest to, że wypłata na rzecz małżonka ma formę tzw. wypłaty transferowej. Należne małżonkowi pieniądze mogą być przekazane (poza wyjątkami – patrz ramka) tylko na rachunek do OFE, a nie wypłacone w gotówce.

Warto też dodać, że otwarcie rachunku w OFE po zmarłym współmałżonku (jeśli nie ma takiego dotychczas) nie koliduje w żaden sposób z możliwością skorzystania z wcześniejszej emerytury, ani nie jest równoznaczne z podziałem następnych, przychodzących do ZUS składek emerytalnych – na pozostającą w zakładzie i odprowadzaną do OFE.

Ważny uposażony

Zasada, która ma fundamentalny wpływ na tryb wypłaty środków po zmarłym członku OFE, stanowi, że pieniądze zgromadzone na rachunku zmarłego, które nie należą się współmałżonkowi, są wypłacane osobom wskazanym przez zmarłego, a w przypadku braku takiego wskazania wchodzą w skład spadku.

Przepis ten ma podstawowe znaczenie, jeśli chodzi o możliwość szybkiej wypłaty środków po zmarłym. Procedura wymagana, gdy członek OFE wskazał beneficjenta/ów, nie jest zbyt pracochłonna i długotrwała. Natomiast możliwość wypłaty środków po zmarłym, który nie wskazał uposażonych, może być uciążliwa. Wtedy trzeba dostarczyć OFE, obok innych dokumentów, postanowienie sądu o nabyciu spadku. Wiąże się to z dodatkowymi kosztami, stratą czasu i ewentualnymi sporami co do należności.

Członek OFE ma prawo w każdej chwili uzupełnić w umowie z OFE brakującą osobę uposażoną (lub dokonać zmian). Aby poznać obowiązującą w danym OFE szczegółową procedurę uzupełnienia takiego braku, najlepiej skontaktować się z funduszem telefonicznie.

Uwaga na zmianę przepisów

W 1999 r., gdy do OFE przystąpiła największa liczba osób, obowiązywały inne przepisy, dotyczące wypłaty środków zgromadzonych w II filarze, w sytuacji gdy uczestnik nie wskazał beneficjenta. Stanowiły, że w przypadku niewskazania takiej osoby pieniądze (które pozostają po wypłacie dla współmałżonka) przypadają członkom najbliższej rodziny zmarłego w równych częściach. Takimi osobami są: małżonek, dzieci, rodzice oraz wnuki zmarłego. Często osoby przystępujące wtedy do OFE bagatelizowały wypełnianie stosownej części umowy, gdzie wskazywało się beneficjentów. Uważały one, że pieniądze w razie wcześniejszej śmierci i tak zostaną wypłacone członkom najbliższej rodziny.

Jednak zmiana przepisów (obowiązuje od 17 lutego 2001 r.) wprowadziła wspomnianą wcześniej zasadę stanowiącą, że pieniądze w razie braku uposażonego wchodzą w skład spadku. Oczywiście osoby, które ubiegały się o wypłatę środków za uczestników OFE zmarłych przed tą datą, obowiązują stare procedury.

Wielu uczestników OFE nie zdaje sobie sprawy ze znowelizowanych przepisów (niektóre fundusze zawiadamiały swoich członków o zmianach) i ich najbliżsi mogą być w razie ich śmierci narażeni na uciążliwą procedurę wypłaty pieniędzy z OFE. Warto więc zainteresować się, czy na umowie widnieje osoba uposażona do odbioru środków w razie naszej śmierci – można sprawdzić to na formularzu umowy przystąpienia do OFE lub dzwoniąc do swojego funduszu (jak skontaktować się z OFE patrz ramka nr 6). W razie jej braku powinno się dokonać stosownej korekty.

Jest to tym bardziej istotne, że rząd, który od kwietnia tego roku planuje tworzenie nowego subkonta w ZUS, przewiduje (szczegółowo piszemy o tym poniżej), że to właśnie osoby wskazane przez członków OFE (osoby uposażone) będą miały prawo do ograniczonego dziedziczenia po nich składek także z tego subfunduszu.

Dla małżonka – emerytura

Podobne zasady przekazywania pieniędzy z OFE obowiązują w sytuacji rozwodu. Małżonek zmarłego członka OFE (poza wyjątkami omówionymi wyżej) będzie starać się o przekazanie zgromadzonych na jego rachunku pieniędzy na konto do II filaru.

OFE zmarłego dokonuje wtedy tzw. wypłaty transferowej środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na drugofilarowy rachunek małżonka w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Dzielone są więc środki od momentu powstania wspólnoty majątkowej do jej zakończenia. Terminem dokonania takiej wypłaty jest ostatni dzień roboczy lutego, maja, sierpnia lub listopada.

Aby taka wypłata była możliwa, małżonek musi przedstawić odpis aktu zgonu, aktu małżeństwa i pisemne oświadczenia stwierdzające, czy do chwili śmierci członka funduszu nie zaszły żadne zmiany w stosunku do treści wcześniejszego oświadczenia, dotyczącego ich wspólnoty majątkowej.

Jeżeli nie posiada on rachunku w żadnym OFE i w terminie 2 miesięcy od dnia przedstawienia tych dokumentów nie wskaże rachunku w jakimkolwiek funduszu, OFE zmarłego otworzy mu rachunek na jego nazwisko. Następnie przekaże na niego przypadające mu środki – zgromadzone na rachunku zmarłego współmałżonka.

Z chwilą otwarcia rachunku były współmałżonek uzyskuje członkostwo w funduszu (o wyjątkowym traktowaniu takiego rachunku przez ZUS pisaliśmy wyżej). OFE ma też obowiązek potwierdzić na piśmie warunki jego członkostwa.

Tryb wypłaty pozostałych pieniędzy będzie zależał od tego, czy zmarły członek OFE wskazał osobę uposażoną.

Dla beneficjenta – gotówka

Pieniądze zgromadzone na rachunku zmarłego członka OFE, które nie zostaną wykorzystane na wypłatę transferową dla współmałżonka, są przekazywane w gotówce osobom wskazanym przez zmarłego, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku. To szczególnie ustalone z perspektywy zmian, które chce wprowadzić rząd. Na razie nie przewiduje wypłat gotówkowych.

OFE wypłaca pieniądze beneficjentowi w ciągu 3 miesięcy od momentu przedstawienia funduszowi dokumentu stwierdzającego jego tożsamość. Wypłata gotówkowa dla uposażonego może być dokonana jednorazowo lub w ratach (płatnych przez okres nie dłuższy niż 2 lata) – zgodnie z jego pisemną dyspozycją. Zasady wypłaty ratalnej określa statut OFE. Istnieje też możliwość wpłaty środków przypadających małżonkowi zmarłego (widnieje jako osoba uposażona) na jego żądanie na rachunek w OFE.

Procedura wypłaty środków dla uposażonego jest prosta. Ogranicza się do przedstawienia dokumentu tożsamości i podania rachunku bankowego lub adresu, na jakie mają zostać przesłane pieniądze. Sprawa komplikuje się gdy nie ma uposażonego.

Kłopoty spadkobierców

W razie braku wskazania beneficjentów środki pozostające po ewentualnej wypłacie transferowej na rzecz współmałżonka wchodzą w skład spadku. Spadkobiercy, aby taka wypłata mogła się odbyć, muszą przedłożyć w OFE zmarłego prawomocne stwierdzenie nabycia spadku.

Obowiązujące obecnie przepisy nakładają więc na najbliższych zmarłego członka OFE obowiązek uzyskania wyroku o nabyciu spadku. Jak wiadomo, procedura ta może stać się kłopotliwa, stąd najlepiej dopilnować ewentualnego uzupełnienia osób uposażonych w celu uproszczenia wypłaty środków przez naszych najbliższych w razie naszej śmierci.

Podział po rozwodzie

Podobne zasady podziału pieniędzy obowiązują w sytuacji rozwodu członka OFE. Wiele osób jest jednak wciąż zaskoczonych informacją, że w momencie rozwodu muszą podzielić się zgromadzonymi w II filarze pieniędzmi z byłym małżonkiem. Zapominają, iż pieniądze gromadzone na koncie uczestnika OFE, gdy pozostaje on w związku małżeńskim i posiada wspólnotę majątkową, stanowią wspólny majątek męża i żony.

Drugą przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że takie przepisy obowiązują tylko w II filarze. Pieniądze na emeryturę gromadzone w ZUS nie podlegały nigdy takiemu podziałowi i nadal nie podlegają. Ma się to nieco zmienić obecnie, bo rząd zapowiada, że to, co trafi do naszego rachunku w ZUS bis (ale nie do podstawowego konta emerytalnego w ZUS), też będzie podlegało podziałowi w razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa czy ustania wspólności majątkowej w trakcie trwania małżeństwa.

Pisemne oświadczenia

W związku z tym, że przepisy określają kapitał emerytalny gromadzony w OFE jako majątek wspólny małżonków, osoba zawierająca umowę z funduszem emerytalnym musi złożyć pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych. Innymi słowy musi zadeklarować, czy istnieje między nią a jej małżonkiem wspólnota majątkowa.

Jeśli między osobą przystępującą do OFE a jej małżonkiem istnieje taka wspólnota (tak dzieje się najczęściej) zakreśla ona wtedy tylko na formularzu umowy odpowiedni kwadrat (istnienie wspólnoty majątkowej). W takiej sytuacji nie są wymagane żadne dodatkowe dokumenty. Jeśli natomiast osoba jest stanu wolnego, zakreśla informację, że oświadczenie o tych stosunkach jej nie dotyczy.

Jeżeli natomiast osoba zapisująca się do OFE jest w związku małżeńskim, ale między nią a jej współmałżonkiem nie istnieje wspólnota majątkowa – bo małżonkowie podpisali intercyzę albo sąd orzekł ich separację – musi ona ten fakt udokumentować. Może to zrobić, przedstawiając na przykład akt notarialny (lub jego poświadczoną kopię) o zawarciu rozdzielności majątkowej.




  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 18

  • 1: Real 1953 z IP: 195.90.127.* (2011-02-02 10:51)

    Zmiany w OFE to zwykłe oszustwo.
    Jak można stawiać znak równosci miedzy wypłata gotówki a zapisem na jakimś tam subkoncie bez możliwości wypłaty gotówki ?
    Mają ludzi za idiotów . Jak można stawiać znak równości między wypłatą gotówki ( tu i teraz ) a obietnicą wypłaty ( kiedyś tam ... w bliżej nieokreslonych warunkach i czasie , i to jeszcze obietnicą składaną przez kogoś , kto już wielokrotnie dał dowód , że nie dotrzymuje zarówno obietnic jak i umów ?

  • 2: Realista z IP: 195.234.40.* (2011-02-02 15:54)

    Ta wypata gotówki z OFE to akurat na pomnik za twoje obywatelskie zejście z tego padołu w bliskim czasie.

  • 3: mt z IP: 89.228.96.* (2011-02-03 02:12)

    W momencie gdy powstawały OFE jeździłam na szkolenia w tym temacie- mam notatki z tych szkolęń. I tak - jest to MODEL CHILIJSKI - SYSTEM MEKSYKAŃSKI. Firmy OFE prowadzące II filar (tu muszą należeć wszyscy urodzeni po 31.12.1968 roku) mają gwarancję państwa, natomiast Firmy OFE prowadzące III filar (tu należą ci co sami dobrowolnie wpłacają dodatkowo na większą emeryturę) nie mają gwarancji państwa i mogą upaść. Do nowego systemy nie wchodzą księża i sędziowie - mają prawo do końca życia do emerytury 75% swoich poborów. Emerytury płatne z ZUS będa waloryzowane składki co kwartał, natomiast ci co będą należeć do OFE, będą przechodzić na emeryturę 60lat kobiety, 65 lat mężczyźni , nie będzie wcześniejszych emerytur dla nich , minimum muszą pracować odpowiednio 20 i 25 lat i nie będzie żadnych przywilejów. OFE są obliczone dla tych, którzy będą długo odkładać - czyli dla młodych. Będzie Urząd Nadzoru nad OFE który gromadzi środki i gdy któryś Zakład OFE upadnie, pokryje to państwo-czyli my.Powstaną Zakłady Emerytalne tj. prywatne firmy,które będą wypłacać emerytury dożywotnio. Np. gdy w II filarze uzbieramy kapitał 90000zł, to emerytura z tego będzie wynosić 500zł. Z II filaru dziedziczy beneficjent po śmieci ubezpieczonego gdy nie zaczął pobierać emerytury - 50% uzbieranego kapitału.

  • 4: mt z IP: 89.228.96.* (2011-02-03 02:30)

    WYPŁATA TRANSFEROWA OFE oznacza przeniesienie środków z jednego funduszu emerytalnego do drugiego funduszu emerytalnego - patrz w GOGLE .

  • 5: Będziemy dziedziczyć PO śmierci z IP: 84.234.1.* (2011-02-03 12:29)

    Donald POkazał całemu społeczeństwu co jest warte zaufanie do systemu i wladzy . Bierze jak swoje choć nigdy sam na nic nie zapracował.

  • 6: Ileż to było tych obietnic -a Kto Wam jeszcze ufa? z IP: 84.234.1.* (2011-02-09 07:34)

    -idioci?

  • 7: byla Polka z IP: 91.188.123.* (2011-02-09 19:43)

    co z skladkami zgromadzonymi w OFE osob, ktore juz na stale opuscily POLSKE?podobno nie ma opcji ich wyplaty ,wtedy nie bylismy w Unii, co na to Balcerowicz i jego ekipa zazarcie broniaca pieniedzy OFE ,a nie moich czy nie nalezaloby te srodki chociaz przekazac na r-k mojego ubepieczyciela za granica by procentowaly?

  • 8: przetrwalniki władzy głównie Balcerowicza z IP: 84.234.1.* (2011-02-10 07:37)

    Z kolei w NFI siedzą przetrwalniki władzy głównie Balcerowicza zajmując intratne stołki za intratną kasę i nie ważne dla POsłów RP jest że składkowicze więcej uzyskali by pieniędzy z oprocentowania w bankach niż w Tych mafijnych organizacjach stworzonych dla kolesi królika.

    Tak więc mafia Rządzi POlską na czele z człowiekiem z POlski czyli z nikąd.

  • 9: Lech z IP: 83.19.32.* (2011-02-12 13:59)

    jak zwykle ci co mają duże emerytury dostają więcej,kiedy w końcu jakiś mądry człowiek to zmieni ?.

  • 10: zxc z IP: 89.17.245.* (2011-02-28 18:26)

    A ja chcę do ZUS,bo w 1999r OFE mnie oszukały- teraz zmieniają zasady.

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie