W 2011 r. nie zmieniły się obowiązujące dotychczas zasady przyznawania emerytur. Inne od dotychczasowych są natomiast regulacje przewidujące wypłatę tych świadczeń w przypadku kontynuowania stosunku pracy zawartego przed nabyciem uprawnień emerytalnych. O tych zmianach napiszemy w kolejnym numerze „DGP”.

Dla urodzonych przed 1949 r.

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Aby uzyskać to świadczenie, muszą udowodnić staż ubezpieczeniowy wynoszący odpowiednio 20 lub 25 lat. ZUS może im przyznać emeryturę również wtedy, gdy mają 15-letni (w przypadku kobiet) lub 20-letni (w przypadku mężczyzn) staż ubezpieczeniowy, nie gwarantując jednak wówczas minimalnej wysokości tego świadczenia (obecnie 706,29 zł).

Ustalając staż ubezpieczeniowy wymagany do przyznania emerytury, zakład uwzględnia wymienione w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ustawie emerytalnej) okresy składkowe i nieskładkowe, a w zakresie uzupełniającym – okresy pracy w gospodarstwie rolnym przewidziane w tej ustawie oraz okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Urodzeni przed 1949 rokiem mogą również nabyć uprawnienia emerytalne we wcześniejszym wieku niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Dotyczy to przede wszystkim osób, które były w ostatnim czasie pracownikami i udowodniły długi staż ubezpieczeniowy wymagany do przyznania emerytury pracowniczej przewidzianej w art. 29 ustawy emerytalnej. Wcześniejszą emeryturę mogą również uzyskać zatrudnieni w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, twórcy i artyści prowadzący własną działalność, kolejarze, górnicy, nauczyciele akademiccy, pracownicy urzędów państwowych, a także osoby uprawnione do renty wypadkowej.

Przepisy przewidują ponadto możliwość uzyskania emerytury bez względu na osiągnięty wiek. Takie uprawnienie przysługuje nauczycielom, górnikom, a także matkom opiekującym się dzieckiem wymagającym stałej opieki.

Przykład

Mężczyzna urodzony przed 1949 r. może otrzymać wcześniejszą emeryturę

Ubezpieczony urodził się w 1948 r. Przez 10 ostatnich lat był zatrudniony w ramach stosunku pracy, a ogółem udowodnił 35-letni staż ubezpieczeniowy. Czy będzie mógł uzyskać wcześniejszą emeryturę przewidzianą dla pracowników?

Wcześniejsza emerytura pracownicza przewidziana w art. 29 ustawy emerytalnej może być przyznana przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Mężczyźni urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. mogą nabyć prawo do wcześniejszej emerytury pracowniczej, jeśli spełnili następujące warunki:

● ukończyli wiek 60 lat,

● udowodnili co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy lub – w przypadku gdy zostali uznani za całkowicie niezdolnych do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS – co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,

● ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę byli pracownikami, chyba że przez cały wymagany do uzyskania tego świadczenia okres ubezpieczenia pozostawali w ubezpieczeniu pracowniczym,

● w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy przynajmniej przez 6 miesięcy (chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę byli uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy lub przez cały wymagany do przyznania wcześniejszej emerytury pracowniczej okres ubezpieczenia pozostawali w ubezpieczeniu pracowniczym).

Ubezpieczony spełnił wymienione warunki, w związku z czym po zgłoszeniu wniosku wraz z niezbędną dokumentacją ZUS przyzna mu wcześniejszą emeryturę pracowniczą.