Od 1 stycznia zmieniły się zasady obniżania wpłat, jakich muszą dokonywać firmy, które nie zatrudniają osób niepełnosprawnych. Trudniej będzie im uzyskać ulgę we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Tak wynika z ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która weszła w życie 1 stycznia 2011 r.

Przewiduje ona, że wpłaty do PFRON ulegają obniżeniu z tytułu zakupu usługi (z wyłączeniem handlu) lub produkcji pracodawcy zatrudniającego co najmniej 25 pracowników, który osiąga co najmniej 30-proc. wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym lub osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli są niewidome, psychicznie chore, upośledzone umysłowo, mają całościowe zaburzenia rozwojowe lub chorują na epilepsję.

Do końca 2010 r. firma zyskiwała prawo do obniżenia wpłat, jeśli zakupiła usługę lub produkty od firmy, która zatrudniała co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągała wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym lub umiarkowanym w wysokości co najmniej 10 proc. Nowe przepisy znacznie zawężą zatem krąg pracodawców uprawnionych do wystawienia ulgi, przez co wielu przedsiębiorców zobowiązanych do wpłat na PFRON straci możliwość ich obniżenia.

Tylko w wyjątkowych przypadkach firma może zmniejszyć wpłaty w 2011 r. na warunkach obowiązujących przed zmianą przepisów. Nowela przewiduje bowiem, że jeśli przed 1 stycznia 2011 r. pracodawca nabył prawo do obniżenia wpłat, może uzyskaną ulgę wykorzystać w ciągu 12 miesięcy, licząc od dnia otrzymania informacji o kwocie obniżenia (wydaje ją kontrahent firmy, od którego zakupuje ona usługę lub produkty).

W ciągu 12 miesięcy ulgę będzie mógł także wykorzystać pracodawca, który jeszcze przed 1 stycznia 2011 r. zakupi produkty lub usługi od przedsiębiorcy zatrudniającego osoby niepełnosprawne (jeśli nawet nie spełnia on nowych, bardziej restrykcyjnych warunków dotyczących wystawiania ulg kontrahentom).

Informację o kwocie obniżenia sprzedający przekazuje nabywcy niezwłocznie po uregulowaniu należności w terminie określonym na fakturze. W przypadku płatności realizowanych za pośrednictwem banku za datę uregulowania należności uważa się datę obciążenia rachunku bankowego nabywcy na podstawie polecenia przelewu.

W przypadku gdy kwota obniżenia przewyższa wartość zrealizowanej produkcji lub usługi, obniżenie wpłaty przysługuje tylko do wysokości kwoty określonej na fakturze. Jeżeli zaś przekracza ona 80 proc. wpłaty na fundusz, do której obowiązany jest nabywca w danym miesiącu, różnicę zalicza się na obniżenie wpłaty z tego tytułu w następnych miesiącach.

Z wpłat na PFRON zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6 proc. Firmy, które nie spełniają tego wymogu (zatrudniające co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy), muszą dokonywać miesięcznych wpłat na fundusz.

Ich wysokość jest równa kwocie stanowiącej iloczyn 40,65 proc. przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 proc. a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych w firmie.

2 tys. zakładów pracy chronionej działa w Polsce

6 proc. załogi muszą stanowić osoby niepełnosprawne, aby firma nie płaciła kar na PFRON

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 7 i art. 8 ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 226, poz. 1475).