Do końca 2011 r. wszystkie osoby, które zostaną objęte redukcją zatrudnienia, muszą zostać zwolnione. W tym czasie szefowie urzędów powinni odpowiednio wcześniej wypowiedzieć im umowy o pracę. Na przykład, jeśli pracownik ma trzymiesięczny okres wypowiedzenie, to musi mu je wręczyć najpóźniej do końca września 2011 r.

Zmniejszenie zatrudnienia może m.in. nastąpić przez rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron lub wypowiedzeniem umowy o pracę np. z pracownikami mającymi prawo do emerytury lub renty. W tym pierwszym przypadku trzeba liczyć się, że nie przysługuje odprawa. Urząd może też nie przedłużać umów okresowych nowym pracownikom.

Ustawa o zwolnieniach w administracji nie przewiduje trybu odwoławczego dla zwalnianych urzędników. Nawet działając w ich imieniu, związki zawodowe nie mają możliwości wyrażenia opinii o indywidualnych wypowiedzeniach. Szef urzędu wobec związku ma tylko obowiązek powiadomienia ich o liczbie zwalnianych i kryteriach redukcji.

W takie sytuacji zwolnionemu przysługuje tylko odwołanie od wypowiedzenia umowy do sądu pracy. Na sporządzenie pozwu ma siedem dni od dnia otrzymania wypowiedzenia. Wystarczy jak w pozwie wskaże, że kryteria zwolnień opracowane przez szefa były nieobiektywne. Może też wskazać kilka takich przypadków i dodatkowo dołączyć np. dokumenty potwierdzające otrzymanie przez niego awansu lub nagrody. Zwolniony pracownik może też kwestionować uzasadnienie wypowiedzenia. Powinno ono być konkretne i odnosić się do określonej osoby. Nie może ograniczać się jedynie do samego faktu redukcji zatrudnienia w urzędzie. Rola pracownika na tym etapie już się wyczerpuje. Na szefie urzędu spoczywa ciężar udowodnienia przed sądem, że określone przez niego kryteria zwolnień były obiektywne.

Z kolei jeśli sąd pracy uzna, że pracownik został zwolniony bezprawnie, nakaże urzędowi wypłatę odszkodowania lub przywróci go do pracy. Szef urzędu nie ponosi jednak żadnych konsekwencji za ponowne zatrudnienie bezprawnie zwolnionego urzędnika. W dodatku z urzędu nie musi odejść kolejny pracownik, aby został utrzymany zredukowany stan zatrudnienia.

Podstawa prawna

Art. 7,12 i 13 ustawy z 3 grudnia 2010 r. o racjonalizacji zatrudnienia w państwowych jednostkach budżetowych i niektórych innych jednostkach sektora finansów publicznych w latach 2011 – 2013.