Nagrody są przyznawane przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego co roku za osiągnięcia naukowe w trzech kategoriach: badań podstawowych (czyli tych, które nie muszą mieć zastosowania w praktyce), badań na rzecz rozwoju społeczeństwa i badań na rzecz rozwoju gospodarki.

Kandydatów mogą zgłaszać rady naukowe, rady wydziałów oraz inne organy reprezentujące pozostałe placówki naukowe. Oprócz nich wnioski mogą składać organizacje pozarządowe, których celem statutowym jest działalność na rzecz nauki, a także prezes oraz komitety Polskiej Akademii Nauk (PAN). Do wniosku należy dołączyć m.in. opis przebiegu kariery kandydata, wykaz najważniejszych publikacji oraz rekomendacje minimum trzech osób posiadających co najmniej stopień naukowcy doktora.

Powołany przez ministra zespół oceniający kandydatury w dziedzinie badań podstawowych weźmie pod uwagę przede wszystkim oryginalność osiągnięcia naukowego i jego znaczenie dla rozwoju dyscypliny naukowej. Z kolei w przypadku pozostałych badań dobrze oceniana będzie użyteczność ich wyników.

Wysokość nagrody wyniesie do 15-krotności minimalnej miesięcznej stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego zatrudnionego w uczelni publicznej. Obecnie wynosi ono 3830 zł. Naukowiec może otrzymać do 57,4 tys. zł. Nagrody będą przyznane w 2011 roku.