ZUS ujawnił nam, że z przeprowadzonej analizy danych dostępnych w jego systemie informatycznym wynika, że aż 50 proc. osób, które w 2011 roku nabędą prawa do emerytury, nie ma jeszcze ustalonego kapitału początkowego. ZUS ustala go na podstawie wniosków ubezpieczonych urodzonych po 1948 roku, którzy pracowali przed 1998 rokiem. To właśnie ten kapitał uwzględnia składki wpłacone na emerytury w tamtym okresie.

– Tak źle jeszcze nie było. W poprzednich latach kapitału początkowego nie miało około 20 proc. osób uprawnionych – mówi „DGP” Dariusz Śpiewak, wiceprezes ZUS.

Zwraca uwagę, że brak kapitału nie tylko może opóźnić przyznanie emerytury, ale także obniżyć jej wysokość. Osoby, którym nie uda się zgromadzić dokumentów potwierdzających wysokość zarobków przed 1999 rokiem, otrzymają świadczenia niższe nawet o kilkadziesiąt procent, niż wynika to z wysokości opłaconych przez nich składek. Dotyczy to zwłaszcza tych, których większość aktywności zawodowej przypada na okres przed 1999 rokiem.

Niższa emerytura

Osoby urodzone po 1948 roku, za które przed wejściem w życie reformy emerytalnej przez co najmniej 6 miesięcy były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne, powinny ustalić w ZUS wysokość swojego kapitału początkowego. Grażyna Lisowska, dyrektor obsługi klientów Centrali ZUS, zauważa, że ubezpieczony może złożyć wniosek o emeryturę (ZUS Rp-1E) nawet wtedy, gdy wcześniej nie składał wniosku o kapitał początkowy.

– W takim przypadku wniosek o emeryturę jest traktowany także jako wniosek o ustalenie kapitału początkowego – mówi Grażyna Lisowska.

Problem polega jednak na tym, że osoby, które na przykład w styczniu przyszłego roku złożą wniosek o emeryturę, nie mając ustalonego kapitału początkowego, muszą się liczyć z tym, że ich świadczenie będzie niższe od oczekiwanego.

– ZUS jest obowiązany załatwić sprawę w ciągu 30 dni – mówi Helena Stokłosa, rzecznik prasowy z oddziału ZUS w Bielsku-Białej.

A to oznacza, że w naszym przypadku ubezpieczony, który chce uzyskać całość należnej emerytury (łącznie z kapitałem) już za styczeń, musi w ciągu zaledwie jednego miesiąca ustalić jego wysokość. A to praktycznie niewykonalne.