Ze względu na podstawę nawiązanego stosunku pracy w skład korpusu służby cywilnej wchodzą pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę oraz mianowani urzędnicy (art. 3 ustawy o służbie cywilnej – dalej: ustawy).

Do pierwszej grupy stosuje się kodeks pracy w zakresie zmiany stosunku pracy w drodze porozumienia stron bądź wypowiedzenia warunków pracy lub płacy, a także jednostronnej czasowej zmiany w drodze polecenia pracodawcy (art. 42 par. 4 k.p.). Zastosowanie mają także przepisy dotyczące przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 231 k.p.).

Wymienione regulacje nie znajdują jednak zastosowania do urzędników służby cywilnej.

Zmiana treści umowy

W wyroku z 18 września 2008 r. (II PK 21/08, Legalis) Sąd Najwyższy stwierdził, że w odniesieniu do mianowanego członka korpusu służby cywilnej nie istnieje możliwość zastosowania instytucji wypowiedzenia warunków pracy i płacy przewidzianej w art. 42 par. 2 k.p.

Brak wypowiedzenia warunków pracy i płacy w większości pragmatyk rekompensują przepisy traktujące o przeniesieniu, delegowaniu czy skierowaniu mianowanego pracownika do wykonywania pracy na innym stanowisku w tej samej lub innej jednostce organizacyjnej.

W myśl art. 62 ust. l ustawy, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami urzędu, dyrektor generalny urzędu może w każdym czasie przenieść urzędnika służby cywilnej na inne stanowisko w tym samym urzędzie w tej samej miejscowości, uwzględniając jego przygotowanie zawodowe.

Przesłanki przeniesienia

Przesłanką zastosowania tego przepisu są potrzeby urzędu. Oznaczać to może konieczność dokonania zmian personalnych na konkretnym stanowisku (wyrok NSA z 23 października 1995 r., II SA 2205/95, Prawo Pracy 1996/9, str. 40). Przyczyny przeniesienia nie mogą natomiast dotyczyć pracownika, zwłaszcza nie powinny wynikać ze sposobu wywiązywania się przez niego z obowiązków urzędniczych, powodującego utratę zaufania pracodawcy (wyrok NSA z 25 marca 1999 r., II SA/Po 882/99, Prawo Pracy 1999/9, str. 41).

Ocena wystąpienia przesłanki skutkującej przeniesieniem urzędnika należy do dyrektora generalnego. Może to być dokonane w każdym czasie. Dyrektor generalny nie musi wcześniej uprzedzić urzędnika o przeniesieniu. Może to więc nastąpić z dnia na dzień.

Odmowa wykonania przez urzędnika decyzji o przeniesieniu powoduje z mocy prawa wygaśnięcie jego stosunku pracy.

Stanowisko, na które urzędnik może być przeniesiony, nie powinno jednak należeć do grupy wyższych stanowisk urzędniczych. Przy wyznaczaniu nowego stanowiska musi być zachowany warunek polegający na uwzględnieniu przygotowania zawodowego urzędnika. Nie wolno więc go przenieść na stanowisko, do którego nie ma on odpowiednich kwalifikacji lub umiejętności.

Urzędnik, wobec którego podjęta została powyższa decyzja, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku, tylko przez okres trzech miesięcy następujących (bezpośrednio) po miesiącu, w którym został on przeniesiony.

Bez zmiany pozostaje wysokość dodatku służbowego. Zależy ona bowiem od stopnia służbowego, uwarunkowanego głównie stażem pracy, a nie zajmowanym stanowiskiem. Przeniesienie na inne stanowisko może być dokonane bezterminowo bądź na czas określony w decyzji dyrektora generalnego.