Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wysyła do przedsiębiorczych matek decyzje, w których domaga się od nich zapłaty składek na ubezpieczenie wraz z odsetkami.

Chodzi o osoby, które od 1 stycznia 1999 r. do 31 sierpnia 2009 r. pobierały zasiłek macierzyński lub przebywały na urlopie wychowawczym i jednocześnie prowadziły działalność gospodarczą lub przy niej współpracowały.

Zakład postępuje zgodnie z prawem, bo miały one czas do 1 września na złożenie wniosku o umorzenie tych składek. Wiele z nich tego jednak nie zrobiło. Z danych zakładu wynika, że 14 tys. kobiet złożyło wnioski, spośród 46 tys. uprawnionych.

– Wnioski złożone po tym terminie nie będą rozpatrywane – mówi Anna Staszyńska, zastępca dyrektora w departamencie realizacji dochodów w centrali ZUS.

Jednak nie wszystkim osobom, które nie złożyły wniosku o umorzenie zaległych składek, ZUS wyśle decyzję. Nie trafią one do tych, które zalegają ze szczególnie starymi składkami, czyli takimi, które powinny być zapłacone ponad dziesięć lat temu. Składki, które powinny być zapłacone w 1999 r., uległy bowiem przedawnieniu w ubiegłym roku. To efekt tego, że niezapłacone składki do ZUS ulegają przedawnieniu po 10 latach.

Trzeba też pamiętać, że jeżeli wobec firmy ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne o odzyskanie niezapłaconych w terminie składek, to jednocześnie zawieszeniu ulega przedawnienie. W związku z tym możliwe jest, że mimo że składki były należne w 2000 roku, to do tej pory wciąż się nie przedawniły. Takie sytuacje należą jednak do rzadkości. W przypadku zdecydowanej większości osób ich zobowiązania nie przedawniły się. One w ciągu 14 dni po otrzymaniu decyzji ZUS muszą zapłacić składki wraz z odsetkami.

– Chyba, że wystąpią do ZUS o układ ratalny lub umorzenie składek – mówi Witold Polkowski z Pracodawcy RP.

Wstrzymanie biegu odsetek następuje z dniem złożenia wniosku o zawarcie takiego układu, a za okres po tej dacie do czasu spłaty zadłużenia w ratach naliczana jest opłata prolongacyjna w wysokości połowy należnych odsetek.

Trudniej takim osobom będzie natomiast o umorzenie składek. Choć formalnie każdy dłużnik ma prawo do wystąpienia z takim wnioskiem do ZUS. Jednakże mogą one zostać umorzone wyłącznie w razie stwierdzenia całkowitej ich nieściągalności. Jest tak wtedy, gdy dłużnik nie ma na przykład majątku.

– Dlatego też do wniosku konieczne jest załączenie wymaganej dokumentacji, która pozwoli na ocenę indywidualnej sytuacji wnioskującego – mówi Anna Staszyńska.

W przypadku osób, które pobierały zasiłki macierzyńskie, umorzeniu mogą podlegać zarówno opłacone, jak i nieopłacone składki na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy wraz z należnościami pochodnymi (odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną). W przypadku osób na urlopach wychowawczych umorzeniu podlegają tylko należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, a z należności opłaconych mogą zostać umorzone tylko odsetki za zwłokę naliczone od składek na ubezpieczenia społeczne opłaconych po terminie.

3 tys. zł wynosi średnia kwota nieopłaconych składek przez przedsiębiorcze matki