Firmy zatrudniające niepełnosprawnych mogą utracić część dofinansowania pensji tych pracowników otrzymywanego z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych uznało bowiem, że dotacja taka nie przysługuje pracownikom, którzy już w trakcie trwania stosunku pracy uzyskali orzeczenie o niepełnosprawności (interpretacja o znaku BON-I-52311-240-2-LK/2010). W takiej sytuacji nie wystąpi bowiem tzw. efekt zachęty, czyli wzrost zatrudnienia w firmie. Od 1 stycznia 2009 r. jest to niezbędny warunek, aby pracodawca mógł otrzymać dofinansowanie do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej.

– Dotychczas nie było żadnych wątpliwości. Firmy otrzymywały pomoc na zatrudnienie takich osób – mówi Ewa Budkowska z działu prawnego Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych.

Podkreśla, że teraz pracodawcy nie wiedzą nawet, czy i kiedy PFRON przestanie wypłacać dofinansowanie do pensji pracowników, którzy stali się niepełnosprawni już w trakcie zatrudnienia. Nie wiadomo też, czy firmy będą musiały zwracać pomoc, jaką pobrały wbrew nowej interpretacji (wraz z odsetkami). Problem ten może dotyczyć wielu przedsiębiorstw, bo w ubiegłym roku przybyło około 50 tys. niepełnosprawnych pracowników, którzy otrzymują dofinansowania do pensji.

– Wielu pracodawców może mieć poważne kłopoty finansowe, jeśli się okaże, że muszą zwrócić dofinansowania do PFRON – mówi Ewa Budkowska.

Nowa interpretacja przepisów budzi duży opór wśród firm zatrudniających osoby niepełnosprawne. Ich przedstawiciele podkreślają, że z powodu problemów finansowych PFRON rząd stara się szukać oszczędności kosztem pracodawców. Nie zwraca przy tym uwagi na to, że w momencie gdy pracownik otrzymuje orzeczenie o niepełnosprawności, zyskuje też nowe przywileje (np. krótszy czas pracy czy dłuższy urlop), które nie są korzystne dla pracodawców. Dlatego dotychczas otrzymywali oni rekompensatę w postaci dofinansowania.

Nowa interpretacja ma także luki. Pracodawcy obejdą ograniczenia, jeśli rozwiążą umowę o pracę osoby niepełnosprawnej, a następnie ponownie przyjmą ją do pracy (choćby następnego dnia). Wystąpi wtedy efekt zachęty, bo wzrośnie liczba pracowników firmy ogółem i liczba zatrudnionych przez nią osób niepełnosprawnych. Pracodawca będzie więc uprawniony do pobierania dofinansowania do pensji.

1843,8 zł wynosi maksymalne dofinansowanie do pensji osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym

2,77 mld zł mają kosztować dofinansowania do pensji niepełnosprawnych w 2010 roku