Kontrakt socjalny jest rodzajem umowy zawieranej między pracownikiem socjalnym a osobą korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej. Ma on mobilizować ją do podjęcia działań sprzyjających aktywizacji zawodowej, np. zobowiązywać do zarejestrowania w urzędzie pracy i poszukiwania pracy. Kontrakt ma też pomagać w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej rodziny. Jeżeli osoba odmawia podpisania kontraktu socjalnego lub nie dotrzymuje jego warunków, może to stanowić podstawę do odmowy przyznania lub wstrzymania wypłaty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało nowe rozporządzenie w sprawie wzoru kontraktu socjalnego, które kładzie szczególny nacisk na osoby korzystające z pomocy społecznej z powodu braku zatrudnienia. Ma ono zastąpić dotychczasowe rozporządzenie z 1 marca 2005 r. (Dz.U. nr 42, poz. 409).

Propozycja resortu pracy zakłada wprowadzenie dwóch odrębnych druków kontraktu. Pierwszy z nich, tzw. część IA i IIA, nie zmieni się i będzie stosowany w sytuacjach związanych z rozwiązywaniem trudnej sytuacji życiowej rodzin. Natomiast nowy druk, tzw. część IB i IIB kontraktu, będzie stosowany tylko w przypadku osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Dotyczy to m.in. osób długotrwale bezrobotnych, bezrobotnych poniżej 25 lat lub powyżej 50 lat oraz osób bez żadnych kwalifikacji zawodowych.

Nowy wzór kontraktu ma dokładniej m.in. diagnozować sytuację osoby bezrobotnej oraz określać przyczyny braku pracy.

– Dodatkowy wzór kontraktu socjalnego spowoduje, że pracownicy socjalni będą wchodzić w kompetencje pracowników urzędów pracy, a nie to jest ich głównym zadaniem – mówi Jarosław Borowski, dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Giżycku.

Danuta Bojarska, dyrektor MOPS w Stargardzie Szczecińskim, dodaje, że w przypadku niektórych rodzin będzie to oznaczało dodatkową biurokrację. Między innymi konieczność zawierania dwóch kontraktów, jeżeli w rodzinie znajduje się osoba bezrobotna.