Świadczenie z tytułu nagrody jubileuszowej może wynikać z przepisów dotyczących poszczególnych grup zawodowych, np. urzędników państwowych czy pracowników samorządowych. Ponadto pracodawca może ustanowić prawo do tej nagrody w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania czy nawet w umowie o pracę danego pracownika. Przy czym jeśli brak jest przepisów szczególnych, pracodawcy, w układach zbiorowych czy regulaminach wynagradzania mogą w swobodny sposób ustalać także warunki, od których zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz sposoby obliczania stażu pracy potrzebnego do uzyskania nagrody.

Oznacza to, że może ona przysługiwać wyłącznie za zakładowy staż pracy, a więc z wyłączeniem okresów zatrudnienia u innych pracodawców, albo też z uwzględnieniem okresów innego (poprzedniego) zatrudnienia.

Pracodawca nie może uzależniać wypłaty nagrody jubileuszowej od kryterium wykazania okresów zatrudnienia tylko świadectwem pracy, z wyłączeniem innych sposobów ich udowodnienia. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 4 czerwca 2008 r. (II PK 292/07, OSNP 2009/19-20/259). Naruszałoby to bowiem zasady ustalania wynagrodzenia za pracę ustanowione w art. 78 k.p., odsyłającym między innymi do ilości świadczonej pracy, przenoszącej się w tym przypadku na staż pracy.

Ustalanie wysokości nagrody

Wysokość nagrody jubileuszowej pozostawiono swobodzie stron. Zatem u różnych pracodawców za ten sam okres pracy pracownicy mogą otrzymać różnej wysokości nagrody jubileuszowe. Może się także zdarzyć, że u danego przedsiębiorcy, pracownik z 20–letnim stażem nie otrzyma żadnej nagrody, a u drugiego z dziesięcioletnim otrzyma nagrodę. Jeżeli jednak przewidziano prawo do nagrody jubileuszowej, to zasadą jest, że prawo do nagrody jubileuszowej nabywa pracownik, który w czasie zatrudnienia spełni przesłankę posiadania odpowiedniego stażu pracy. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 21 grudnia 2004 r. (I PK 114/04, Pr. Pracy 2005/6/29).

Przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę

Zgodnie z art. 231 par. 1 k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Nie dotyczy to tylko tych pracowników, którzy świadczą pracę na innej podstawie niż umowa o pracę (powołanie lub mianowanie), gdyż wówczas osoba przejmująca zakład nie wchodzi z mocy prawa w dotychczasowe stosunki pracy i zobowiązana jest zaproponować im nowe warunki pracy i płacy.

Wstąpienie nowego pracodawcy w dotychczasowe stosunki pracy powoduje, że jest on związany ich treścią. Natomiast zmiana dotychczasowych warunków pracy przejętych pracowników może nastąpić tylko za porozumieniem stron lub na mocy dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 k.p.).

Oznacza to, że do niekorzystnych zmian zasad przyznawania nagród jubileuszowych konieczne jest zastosowania wypowiedzenia zmieniającego. Tak też wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z 21 września 1995 r. (I PRN 60/95 OSNP 1996/7/100), przyjmując, że w razie przejęcia zakładu pracy (art. 231 k.p.), dotychczasowa treść stosunku pracy nie ulega zmianie, również w zakresie nabycia prawa do nagrody jubileuszowej i odprawy rentowej; uprawnienia te, wynikające dotychczas z układu zbiorowego lub zakładowego porozumienia płacowego, po przejęciu stają się elementem umowy o pracę. Pogorszenie więc warunków uzyskania nagrody jubileuszowej wymagało zawsze dokonania wypowiedzenia warunków płacy, chyba że przepis szczególny dopuszczał taką zmianę bez wypowiedzenia.