Ustawa o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008 r. (Dz.U. nr 237, poz. 1656) daje osobom wykonującym prace wymagające specjalnych predyspozycji lub też ciężkie fizycznie mają możliwość ubiegania się świadczenia emerytalne przed osiągnięciem wieku emerytalnego (60 lat – w przypadku kobiet i 65 lat – w przypadku mężczyzn). Przesłanką określenia w ustawie kryteriów kwalifikujących prace, których wykonywanie zobowiązuje do opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz uprawnia do emerytury pomostowej, są zmniejszające się wraz z wiekiem możliwości wykonywania pracy, co jest związane z malejącą wydolnością psychofizyczną pracownika.

Tylko dla pracowników

Dotyczy to prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, determinowanych siłami natury, procesami technologicznymi lub szczególnymi wymaganiami. Na podstawie badań naukowych stwierdzono, że właśnie osoby starsze mogą nie sprostać konkretnym pracom, a dostępnymi środkami profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej nie można obecnie skutecznie ograniczyć zagrożenia, jakie prace te stanowią dla życia lub zdrowia osób je wykonujących.

Nie wszyscy jednak mogą korzystać z tych samych uprawnień. Prawo do emerytur pomostowych mają wyłącznie pracownicy. Nie mogą więc z prawa do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej korzystać osoby samozatrudnione, nawet jeśli faktycznie taką pracę wykonują.